Maupertuus, een woon- warenhuis; Collage van vormen en materialen

In Groningen heeft meubelontwerper en architect Henk Vos een geheel volgens de architectuureisen van deze tijd geconstrueerd 'interieurcentrum' neergezet, om er originele meubelontwerpen te verkopen. Maupertuus, een waagstuk in een tijd van teruglopende meubelverkopen.

Maupertuus Vos Interieur, Meeuwerderweg 8-24 Groningen. Dag 10-18u. Inl 050-3181641.

Het gaat niet goed met de meubelzaken en meubelboulevards, zo viel onlangs te lezen op de economische pagina's van de kranten. Maar al geven Nederlanders steeds minder geld uit aan meubels, de Groninger Henk Vos heeft zich er niet door laten weerhouden om iets buiten Groningen, langs de N7 naar Drachten, een groot woonwarenhuis neer te zetten. Maupertuus heet het, genoemd naar het kasteel van de vos uit het dierenepos Van den Vos Reinaerde.

Het nieuwe onderkomen van Vos Interieurs werd nodig, doordat het oude familiebedrijf aan de Meeuwerderweg wegens bouwplannen van de gemeente moest verhuizen. Henk Vos (1939) maakte van de gelegenheid gebruik om zijn interieurzaak te veranderen in een compleet interieurcentrum. Maupertuus is niet alleen meubelwarenhuis, maar omvat ook een voor het publiek toegankelijke werkplaats, een cursus/congresruimte, een crèche, een fotostudio, een restaurant en een galerie.

Bij de totstandkoming van Maupertuus heeft Henk Vos, die meubelverkoper maar ook -ontwerper en architect is, zijn hele familie aan het werk gezet. Zoon Roderick Vos en diens vrouw Claire Teeuwen namen het interieur grotendeels voor hun rekening, en Bart van Borselen Vos, de zoon die sinds kort ook zijn moeders naam draagt, ontwierp het gebouw dat weliswaar niet zo groot is als de naburige antroposofische apenrots van de Gasunie, maar niet veel minder opvallend.

Er zijn weinig weinig architecten die al op 25-jarige leeftijd zo'n groot gebouw hebben ontworpen, en misschien kwam Maupertuus voor Van Borselen Vos ook wel iets te vroeg. Maupertuus oogt als een samenvatting van wat de laatste jaren in de architectuurtijdschriften heeft gestaan. Het nieuwe Groningse woonwarenhuis is een typisch jaren-negentig-gebouw geworden, waarin bijna alle stijlkenmerken van de architectuur van het laatste decennium van de twintigste eeuw zijn te vinden.

Het is een fragmentarisch gebouw, een collage van vormen en materialen. De opzet van Maupertuus is evenwel heel simpel. Twee bouwdelen omsluiten een binnenhof waarop een glazen dak is geplaatst en een lage sluis voert naar het deel waarin een restaurant en galerie Katuin zijn ondergebracht. Maar terwijl het restaurant-galerie-blokje met zijn doosvorm en sheddak het uiterlijk van een simpel fabriekje heeft gekregen, is het eigenlijke woonwarenhuis een opeenstapeling van vormen geworden. Het ene bouwdeel heeft een gebogen dak als vorm gekregen en is voorzien van een spitse boeg die als terras dienst doet. Het andere deel is een doos waar uit de lange zijde weer een kleine met hout beklede doos steekt en aan de smalle zijde een uitsteeksel dat doet denken aan een trekharmonica. Het tussenliggende binnenhof is iets schuin geplaatst en heeft een glazen façade gekregen.

Ook het materiaal oogt als afkomstig uit de bouwcatalogus van de jaren negentig. Zwarte gevelbekleding, glas, hout en het tegenwoordig onvermijdelijke golfplaat botsen op elkaar. Binnen is het materiaalgebruik terughoudender. Hier overheersen het hout en vooral het kale beton, dat, precies zoals het tegenwoordig hoort, niet van plafonds is voorzien, zodat overal de leidingen zichtbaar zijn.

Toch is Maupertuus, zeker vergeleken met allerlei andere meubelzaken, een bijzonder meubelwarenhuis. Ogen de gebouwen op de meubelboulevards veelal als nóg goedkopere uitvoeringen van al die glazen, op effectbejag beluste kantoorgebouwen in de 'brainparcs', Maupertuus heeft een poging tot avant-garde-architectuur ondernomen die zeker niet aan de gemiddelde smaak voldoet. Ook de omvang van het warenhuis is bijzonder: vier verdiepingen, volgestouwd met niet alleen meubels, maar ook met lampen, tapijten, stoffen, parketvloeren, kantoormeubels, glaswerk en keukenblokken. Men kan een compleet interieur bij elkaar kopen in Maupertuus en de tocht over de verdiepingen vergt uren. Hierbij hebben de interieurontwerpers overigens gezorgd voor afwisseling. Zo komt men van de kale betonnen ruimtes plotseling in een klassieke ruimte die is voorzien van lijsten en zuilen en blijkt dwars door het puntige terras een boom te groeien.

De informatie over de te verkopen artikelen is uiterst summier gehouden. Op geen van de kaartjes die aan de meubels hangen is de naam van de ontwerper vermeld. Alleen de prijzen en de namen van de fabrikanten staan erop, waarbij opvalt dat het zonder uitzondering gaat om gerenommeerde binnen- en buitenlandse meubelmakers. Goedkope meubels uit dubieuze fabrieken zoekt men vergeefs in Maupertuus, maar verder is er voor iedereen wel te wat te vinden. Van de vroeg twintigste-eeuwse nieuw-zakelijke ontwerpen van Mies van der Rohe, Le Corbusier en Marcel Breuer via de vrolijk moderne meubelen van Charles en Ray Eames en Arne Jacobsen uit de jaren veertig en vijftig tot de weelderig neo-barokke objecten van Philippe Starck en Alessandro Mendini - Maupertuus verkoopt het allemaal.