Een onzichtbare kopieerbeveiliging met zichtbaar licht

Tegenwoordig is bijna geen enkel officieel document meer veilig voor fraudeurs. Met behulp van geavanceerde scanners en kleurenkopieerapparaten kan alles worden gekopieerd wat een mens kan zien. Er blijft dus nog maar één uitwijkmogelijkheid over, en dat is het aanbrengen van een onzichtbare code. Onderzoekers van de universiteit van Connecticut hebben daarvoor onlangs een techniek ontwikkeld die gebruik maakt van zichtbaar licht zonder dat speciale (onzichtbare) inkten nodig zijn.

Het was hun idee om de fase van de lichtgolven te gebruiken. Deze fysische grootheid geeft aan op welk punt van de trilling een golf zich bevindt. Al het licht om ons heen heeft een volledig willekeurige fase, de golven lopen 'uit de pas'. Alleen een laser is een coherente lichtbron: als marcherende soldaten doen alle lichtgolven op hetzelfde moment exact hetzelfde. Voor ons maakt het allemaal niets uit, want onze ogen zijn niet gevoelig voor faseverschillen. Als wij iets willen waarnemen, is het alleen maar van belang dat er voldoende licht van afkomt van de juiste golflengte. Via allerlei trucs zijn detectoren wél fasegevoelig te maken, en daar kan nuttig gebruik van worden gemaakt om documenten te beveiligen (Laser Focus World, feb. '96).

Aanvankelijk hadden Bahram Javidi en zijn collegas het idee om over bijvoorbeeld een foto in een paspoort een zogenaamd fasemasker aan te brengen. Dit is een dun velletje doorzichtig plastic, waarin op bepaalde plaatsen de brekingsindex van het materiaal is veranderd. Hierdoor ondervinden passerende lichtgolven plaatselijk een vertraging, hetgeen een faseverschuiving met zich meebrengt. Een laserscanner kan deze verschuiving op elk punt opnemen en vergelijken met een van tevoren opgeslagen referentie. Het fasemasker kan echter in principe met behulp van geavanceerde apparatuur worden uitgelezen en nagemaakt.

Onlangs tijdens een conferentie over Optical Security kwam Javidi daarom met een nieuwe truc op de proppen. Deze maakt gebruik van twee fasemaskers en twee lenzen. Hiermee wordt van de originele foto eerst een codebeeld gemaakteen grijs vlak zonder zichtbare detailsiets wat het voor de vervalser sowieso al veel ingewikkelder maakt. Dit codebeeld wordt samen met één van de fasemaskers op het document aangebracht. Voor de decodering is in dit geval ook het tweede fasemasker nodig, en dat bevindt zich 'veilig' in de scanner. Wie de code daarvan zou willen raden, moet volgens Javidi wel geduld hebben: zelfs als er per seconde vele miljarden mogelijkheden worden getest, zou het nog zon 10 jaar duren voor de juiste wordt gevonden. Het enige wat potentiële fraudeurs daarom nog rest is het ontvreemden van de scanner, maar tegen dergelijk bot geweld is geen enkel systeem bestand.