Deskundig commentaar leidt tot rationeler laboratoriumonderzoek

Het aantal aanvragen voor laboratoriumonderzoek door huisartsen blijkt af te nemen als artsen hierop regelmatig commentaar krijgen. Deze ervaring is opgedaan in de regio Maastricht. Daar draait sinds 1984 een Diagnostisch Coördinerend Centrum waar de aanvragen van alle 85 huisartsen worden afgehandeld. Iedere huisarts krijgt halfjaarlijks een overzicht van de tests die hij heeft laten doen. Daarbij wordt commentaar geleverd op twijfelachtige verzoeken.

Het aantal aanvragen voor laboratoriumonderzoek is in de afgelopen 9 jaar in Maastricht afgenomen met 29%, terwijl dat in een vergelijkbare regio juist was opgelopen. Nog veel sterker nam het aantal tests af waarvoor een zinniger alternatief was geadviseerd: met wel 85% (British Medical Journal, 24 feb.). Een voorbeeld is de ureumtest bij nierfunctie-onderzoek die volledig werd uitgebannen. De artsen kregen te horen dat deze test beter kan worden vervangen door een bepaling van het creatinine-gehalte. Verder was er een grote daling van het aantal aanvragen voor een röntgenfoto bij lage rugklachten, iets wat weinig informatie oplevert.

De onderzoekers schatten dat het zinniger gebruik van laboratoriumonderzoek in Maastricht jaarlijks een besparing oplevert van 2,5 miljoen gulden. Als men dat omrekent naar het hele land, zou het gaan om honderden miljoenen guldens. Daar staat tegenover dat het coördinatiecentrum ook kosten met zich meebrengt.

Er is geen onderzoek gedaan naar het effect op de patiënten, maar het lijkt niet waarschijnlijk dat het meer rationeel gebruik van laboratoriumonderzoek voor hen ongunstig was. De huisartsen kregen bij een negatief advies over een bepaalde test namelijk altijd te horen of er een test was die een betere resultaat zou opleveren. De patiënt is er dus eerder op vóór- dan achteruit gegaan.