Berlijn gaat massaal saneren

BONN, 6 MAART. De Duitse hoofdstad Berlijn staat de komende jaren voor een dramatische bezuinigingsverplichting. Tot 1999 moet een gat in de begroting van 32 miljard mark worden gedicht. Dat moet onder meer gebeuren via vermindering van het aantal ambtenaren met 22.000, 30.000 plaatsen minder voor studenten aan Berlijnse universiteiten, beperking van sociale woningbouw, cultuursubsidies en overheidsinvesteringen. Voorts wordt drastisch gekort op uitgaven voor zwembaden, sportzalen, kinderdagverblijven en andere voor kiezers aantrekkelijke overheidsvoorzieningen. Omstreeks tien miljard moet worden gevonden door privatisering van overheidseigendom.

Over zo'n in de Duitse geschiedenis ongekend stedelijk saneringsprogramma zijn de CDU en de SPD het na een driedaags taai overleg eens geworden. Volgens burgemeester Eberhard Diepgen (CDU) is het gelukt “energiek op de uitgavenrem te trappen zonder de motor te laten stokken”. Vooral de SPD, geleid door de nieuwe wethouder van financiën Annette Fugmann-Heesing, had het moeilijk in het begrotingsoverleg. Zij moest haar grote bezwaren tegen de privatisering van overheidsbezit (“zeer waardevol serviesgoed van de hoofdstad”) tenslotte inslikken.

Vorig jaar oktober leed de SPD een zware nederlaag in de lokale verkiezingen. Na twee maanden heftige interne strijd en touwtrekken met de CDU, die haar uiteindelijk evenveel (vijf) wethouders liet, gingen de sociaal-democraten in december akkoord met voortzetting van een “grote coalitie” met Diepgen en de zijnen. De PDS en de Groenen vormen sindsdien de oppositie. In de CDU was Diepgen aanvankelijk gekritiseerd wegens zijn toeschietelijkheid jegens de SPD bij de portefeuilleverdeling waartoe hij besloot nadat de SPD zich bereid had verklaard mee te werken aan vergaande bezuinigingen. Nu de SPD zich heeft gecommitteerd, lijkt Diepgens taxatie echter op te gaan. Hij noemde het uitgezette besparingsprogramma gisteren dan ook lovend “een kolossaal werkstuk, vooral van de wethouder van financiën”.

De budgettaire problemen van Berlijn zijn veroorzaakt door het wegvallen van de vroegere subsidies uit Bonn vioor West-Berlijn en de enorme opbouwkosten in het oostelijk stadsdeel. Ze zijn akuut geworden doordat voor de eeuwwisseling een fusie van Berlijn met de deelstaat Brandenburg gepland is, waarbij deze arme Oostduitse deelstaat als voorwaarde heeft gesteld dat Berlijn zoveel mogelijk schuldenvrij moet zijn.