Europees kampioen door blessures en schorsingen in de problemen; Ajax wil selectie met twee spelers uitbreiden

AMSTERDAM, 5 MAART. Het is moeilijker aan de internationale top te blijven dan er te komen. Een gevleugelde kreet in het clubvoetbal. Ajax zal de komende weken moeten vechten om de verworven status te handhaven. De Europees- en wereldkampioen is nog op twee fronten actief: de nationale competitie en de Champions League. Met het oog op de nieuwe Amsterdam Arena zou het aantrekkelijk zijn tenminste één prijs te winnen.

Vorig jaar leek Ajax nog onaantastbaar. Maar anders dan in 1995 kampt de ploeg aan de vooravond van het eerste duel in de kwartfinale van de Champions League tegen Borussia Dortmund, morgen in het Westfalenstadion, met hardnekkige blessures (Overmars, Litmanen, Santos, Reuser) en een schorsing (Frank de Boer). Om de nadelen van deze calamiteiten voor de toekomst enigszins te beperken heeft het bestuur van Ajax in overleg met technisch directeur Van Gaal besloten met ingang van het volgende seizoen de selectie met één of twee spelers uit te breiden. Hetgeen betekent dat Ajax deze zomer actief zal zijn op de transfermarkt. Ook als Davids, Reiziger of Kluivert, die bedenktijd hebben gevraagd over hun toekomst, besluiten te blijven.

Momenteel telt het keurkorps van Ajax na de komst van Peter Hoekstra al 21 spelers. Onder hen bevinden zich vijftien potentiële eerste-elftalvoetballers, Martijn Reuser meegerekend. Het ligt voor de hand dat Ajax zich vooral in die laatste categorie zal willen versterken. In Dortmund ontbreken door allerlei omstandigheden vijf potentiële basisspelers. Het voetbal trekt een steeds zwaardere wissel op een prof naarmate hij nationaal en internationaal beter presteert en op een hoger platform terecht komt. Daarnaast bevordert de afschaffing van het transfersysteem een trend dat spelers tussentijds van club veranderen. Hun vervangers zijn niet meer op Europees niveau inzetbaar als ze in het seizoen van de transfer al voor een andere werkgever in UEFA-verband zijn uitgekomen.

Het zijn zaken die Van Gaal voor een dilemma stellen. Enerzijds wil hij met een zo'n compact mogelijke groep van achttien spelers werken omdat hij dan meer aandacht kan besteden aan de relatie trainer-speler. Anderzijds beseft hij dat grote tegenslag van invloed kan zijn op de resultaten en de bedrijfsvoering wanneer de selectie het wegvallen van belangrijke pionnen niet voldoende opvangt. “Voorlopig hebben wij wel de meeste prijzen behaald”, wijst de oefenmeester op de feiten. “Toch denk ik aan twee of drie spelers erbij. Ajax zal moeten investeren. Of Davids en Reiziger blijven of niet. Aan de andere kant wil ik voorkomen dat er een selectie van 24 spelers ontstaat. Dat komt de verhoudingen niet ten goede. Dan wordt het onpersoonlijker. Ik wil de mogelijkheid houden om een relatie met een speler op te bouwen. Als er straks een Europese competitie is, wordt het anders. Dan zou ik de selectie in twee formaties opdelen die elk onder leiding van een hoofdtrainer komen te staan. Eén voor nationaal niveau en één voor de Europese competitie. Maar nu bevinden we ons een beetje tussen wal en schip. Terwijl we mogelijk toch elf Europese wedstrijden moeten afwerken en zeker 34 Nederlandse competitieduels.”

Ook aanvoerder Danny Blind vindt dat de selectie van Ajax dient te worden uitgebreid. “Je moet naar een groep van 22 man. Van Gaal heeft zijn mening bijgesteld. Natuurlijk krijg je meer ontevreden gezichten in een grotere selectie. Maar Van Gaal heeft nu wel geleerd de reserves ook te motiveren. Je moet inspelen op welke situatie dan ook. Je hoeft niet jaar in jaar uit de Europa Cup te winnen. Maar het is wel goed om steeds op drie fronten mee te strijden.”

AC Milan probeert vanaf 1992 voor elke positie twee topspelers op de loonlijst te hebben. Feyenoord koopt momenteel op grote schaal zogenaamde potentiële talenten die worden gestald bij de nieuwbakken satellietclub Excelsior. PSV kocht heel gericht voor elke kwetsbare positie twee goede spelers aan. Dat aankoopbeleid bracht de Eindhovenaren terug aan de top van de eredivisie. Blind: “PSV heeft geprofiteerd van het feit dat voor dit seizoen niet geheel vaststond hoe het basisteam eruit zou zien. Wij hebben ook geprobeerd om Van der Weerden in te lijven, maar hij koos voor zekerheid bij PSV. Want bij ons was op voorhand wel duidelijk wie er reserve zou komen te staan.” Het aankoopbeleid van PSV dwong ook respect af bij Ajax' penningmeester Van Os. “PSV heeft een inhaalslag uitgevoerd en komt nu wat terug op het oude niveau. De investeringen kostten veel geld, maar dat gaan ze in Eindhoven nu terugverdienen. Eigenlijk is het seizoen voor PSV al geslaagd.”

Ajax is enigszins gehandicapt in het zoeken naar versterkingen omdat het driespitsensysteem bijna nergens in de wereld wordt toegepast. “Wij spelen immers zoveel mogelijk in de kleine ruimte op de helft van de tegenstander. Daarom is de concurrentie bij Ajax groter is dan bij andere elftallen”, zegt Van Gaal. Toch weet de technisch directeur genoeg talenten die geschikt zijn voor het niveau en de spelopvatting van Ajax. “Maar Maldini (AC Milan, red.) piekert er niet over naar Nederland te komen. Dat heeft ook te maken met cultuur. Hoeveel Italiaanse spelers vertrekken er nou naar het buitenland? We zullen meer dan vroeger en meer dan welke club ook om ons heen moeten kijken.”

Desnoods zal hiervoor extra worden geïnvesteerd in het scoutingsapparaat, zo geeft Van Os aan. De penningmeester laat bovendien weten dat er een flink bedrag beschikbaar is voor eventuele gerichte aankopen. “Als wij spelers zien die geschikt zijn voor Ajax mag een vergoedingssom (om een contract af te kopen, red.) geen belemmering zijn”, aldus Van Os.

Hij hoopt dat Davids en Reiziger zo spoedig mogelijk een beslissing nemen over hun toekomst. De laatste liet gisteren weten nog deze maand aan Ajax mee te delen of hij wel of niet zijn contract zal verlengen. Indien Patrick Kluivert niet toestaat dat zijn verbintenis, die tot medio '97 doorloopt, wordt opengebroken dan is de kans groot dat hij deze zomer bij Ajax vertrekt. Nu kan voor de spits nog een ruime vergoedingssom worden gevraagd. Van Os. “We kunnen in een lastig parket komen als dit drietal pas in mei de knoop doorhakt. Reiziger en Davids hebben de clubs nu voor het uitzoeken. Daarom had ik na de afschaffing van het transfersysteem liever een overgangsregeling gezien.”

Ajax zal jeugdspelers blijven opleiden en proberen in te passen in het eerste team. Van Gaal: “Over ons opleidingsinstituut spreken ze met verbazing in heel Europa. Ik werk graag met jeugdspelers. Een geroutineerde kracht heeft veel moeite een jaar op de reservebank te gaan zitten. Een jonge voetballer maakt daar geen probleem van.”