Volksjongen in een droomploeg

De Belg Tom Steels (24) won zaterdag de openingsklassieker van het wielerseizoen, de Omloop Het Volk. In zijn eerste weken bij het Italiaanse Mapei-GB, maakt hij de hooggespannen verwachtingen waar. Tom Steels, jongen van het volk.

Tom Steels wurmt zich uit het cordon dat de ordedienst van de Omloop achter de finish om hem heen heeft gelegd. Smeekbeden om de vele fotocamera's in te kijken hoort hij nu even niet. Met de krachtsinspanning van een worstelaar werkt Steels zich door de drukte om zijn donkerblonde vriendin Leen te zoenen. Zittend op een dranghek, glunderend, bewaarde ze haar felicitaties tot haar vriend de BRT deelgenoot had gemaakt van zijn diepste zielenroerselen.

Het geluk druipt van het gezicht van Steels, derdejaarsprof uit Nieuwkerken, bij St. Niklaas. In zijn geboortestreek is hij zojuist als eerste over de streep gegaan. Of een thuiswedstrijd voor extra kracht zorgt? “Ja, toch wel.” Steels won dankzij ploeggenoot Wilfried Peeters, die het tempo in de zeven man sterke kopgroep zo hoog hield dat ontsnappen onmogelijk was. “Het zijn nochtans geen koekenbakkers die op kop sleuren om mij naar de streep te brengen”, stelde de Steels vast na zijn eerste ervaringen bij Mapei. “Iedereen rijdt met hart en ziel; een ploeg om van te dromen.” Peeters, blij als een winnaar, omhelst Steels. Het is ook zijn feestje.

In Lokeren gaf Steels Hendrik Redant, Olaf Ludwig, Herman Frison en Edwig van Hooydonck het nakijken. Voor het oog van bijvoorbeeld de 90-jarige Roger Joseph de Neef, oud-schepen (sport) van Lokeren en, evenals Steels, voormalig pistier. Op een stoel uit een nabije kroeg zat de vooroorlogse Zesdaagse-koning als gebeiteld aan de meet, al vanaf anderhalf uur voor de finale. Of hij een winnaar wil voorspellen, vroeg een tv-verslaggever de markante bejaarde toen de wedstrijd nog in volle gang was. Een kennis probeerde de naam van Steels in te fluisteren. De Neef: “Wie?” Die vraag zal binnen en buiten Vlaanderen voorlopig niet meer worden gesteld.

Mapei-verzorger Dirk Nachtergaele was de eerste die op Steels afkwam om hem te feliciteren, net als twee weken geleden. Toen won de minzame Oostvlaming een etappe in de Ronde van de Middellandse Zee. In zijn tweede wedstrijd bij Mapei klopte hij supersprinter Mario Cipollini. Sinds die dag in Zuid-Frankrijk zou het leven van de renner uit het Land van Waas nooit meer hetzelfde zijn.

De Omloop Het Volk slingerde voor het eerst niet over de hellingen van Gent naar Gent, maar van Gent naar Lokeren. En de renners vertrokken niet meer op de kleurloze Watersportbaan, maar weer net als vroeger op het Sint-Pietersplein, in het centrum van Gent. Twee kleine Marokkaanse jongens die het plein enkele uren voor de start op hun kinderfietsjes aandeden, zagen het wielercircus met verbazing aan. “Wat is hier te doen?”, klonk het in onvervalst Vlaams. “Fietsen ze naar Lokeren? Ze zijn zeker zot.”

Steels verliet Gent als een van de twee Belgische favorieten. Met Wilfried Nelissen, achter wie Steels vorig jaar tweede werd bij het kampioenschap van België. In de voorbeschouwingen zag de Vlaamse pers een sprint tussen de twee Vlamingen als een droomfinale. Nelissen schreef de Omloop Het Volk in 1993 en 1994 op zijn naam. Steels wilde zich vooraf niet laten opzetten tegen Nelissen: “Een sprint win je met die twee benen, niet met de mond”, zei Steels.

Steels gaf zichzelf vooraf een kans: “Normaal zou het moeten gaan.” Ook Mapei-ploegleider Patrick Lefevere voorspelde al dat Steels op sensationele wijze zou bewijzen dat Nelissen in hem zijn meerdere moet erkennen. 'Willie' boekte in het voorseizoen in Zuid-Europa al zes zeges. Gisteren maakte hij slechts indruk door in de eerste helft van de wedstrijd met speels gemak de duizenden kasseien op de Muur van Geraardsbergen te bedwingen. Wat een contrast met Danny Verelst en Timothy Harris, die de Muur lopend dienden te beklimmen.

Uitgerekend de enige ontsnapping waarin Tom Steels besloot mee te gaan - met de Duitser Olaf Ludwig en vijf landgenoten - was de beslissende in de 51ste editie van de Omloop Het Volk. Tot dat moment, op zo'n twintig kilometer van de streep, kende de nerveuze koers een reeks demarrages. Steels koos voor de juiste. Toeval? Geluk? De van vertrouwen blakende ploegleider Lefevere wist wel beter. “Dat is het instinct van de topspurter.”

Hoeveel tijd Steels krijgt om zich te bewijzen, luidde een vraag aan Lefevere kort na de wedstrijd. “Niks.” Steels, die erbij zat, glimlachte. “Hij wordt niet zomaar bekeken als een nieuwkomer”, zei Lefevere over Steels' plek in de ploeg met grote namen als Johan Museeuw, Franco Ballerini, Tony Rominger en Abraham Olano. “Dit is een man op wie we al een tijdje zitten te wachten.” De ploegleider wil Steels tot een meer complete renner kneden. Daarom rijdt hij dit jaar nog niet de zwaarste klassiekers als Parijs-Roubaix en de Ronde van Vlaanderen. Vooralsnog staan voor Steels onder meer Parijs-Nice, Gent-Wevelgem en wellicht Veenendaal-Veenendaal op het programma, wedstrijden die hij dankzij de succesvolle Omloop “meer confident” tegemoet ziet. In het najaar worden zijn sprintkwaliteiten in de eerste, vlakke etappes van de Vuelta op de proef gesteld. Tijdens de Tour gaat hij op hoogtestage. Lefevere: “Hij kan het gaan maken. Hij zou zich kunnen ontplooien als Museeuw.” Om dat te bereiken heeft Steels zich een recept voorgeschreven: “Karakter bijkweken en grenzen verleggen.”

Lefevere kaapte Steels na het vorige seizoen weg bij Vlaanderen 2002, het wielerlaboratorium dat voor een belangrijk deel wordt gefinancierd door de Vlaamse overheid. Steels, die er zijn eerste twee jaren als prof doorbracht en nu met “mannen van een ander kaliber” koerst, verloochent zijn afkomst niet. “Vlaanderen 2002 heeft mij de kans gegeven dit mee te maken. Ze hebben me daar stilletjes laten komen. Het eerste jaar heb ik vreselijk afgezien.” Steels onderstreept het belang van het soort ploegen als Vlaanderen 2002, “die niet uit zijn op overwinningen maar op het opleiden van renners”.

Steels boekte zaterdag zijn 78ste zege, zijn tiende als prof. Bij Vlaanderen 2002 won hij vorig jaar de GP Rik van Steenbergen en in Venlo een etappe in de Ronde van Nederland; in de sprint versloeg hij destijds Jeroen Blijlevens.

Het shirt van Mapei-GB heeft in het peloton een wonderlijke werking. “Je moet minder knokken voor je plaats in de bende, er minder tussen zwieren”, vertelde Steels in een vraaggesprek in de Belgische krant Het Nieuwsblad. “Waar je voorheen vergeefs roept om doorgang te krijgen, laten ze je nu gemakkelijker naar voren rijden.”

Eddy Merckx, die Steels al kent uit diens amateurperiode bij de wielerploeg ASLK-Eddy Merckx, ziet net als Lefevere een stralende toekomst voor de winnaar van de Omloop Het Volk weggelegd, vergelijkbaar met die van Museeuw. Merckx prijst het rustige karakter. Daarmee is Steels een uitzondering onder de sprinters, die doorgaans opgewonden standjes zijn. “Ik ben niet zo druk als die andere snelle jongens, maar wie in de laatste kilometer in mijn binnenste zou kunnen kijken, zou zien dat ik een echte sprinter ben. Dan stroomt de adrenaline, dan is er niets dat mij ontgaat.” Ook de bereidheid in dienst van zijn maten te rijden, onderscheidt hem van de meeste sprinters. “Logisch. Wie ben ik om me weg te stoppen als er werk op de plank is?”

Een uur na de wedstrijd doolt de frisgewassen Franco Ballerini rond in het halletje van het sportcentrum in Lokeren, met een föhn in de hand. De ploegmaat van Steels, vorig jaar winnaar van de Omloop, zoekt het stopcontact dat in de kleedkamer ontbrak. Hij vindt stroom naast een cola-automaat en soigneert zijn zwarte haar. In dezelfde ruimte wordt Steels na de dopingcontrole aangeklampt door Vlaamse handtekeningenjagertjes. Sinds hij als snelste over het koude asfalt van de Oude Bruglaan spurtte, hebben ze er een wielerheld bij.