Senatoren zijn liever zwanger dan tweederangs

Het Tweede Kamerlid Arthie Schimmel (D66) signaleert baarnijd in de Senaat. In de Eerste Kamer tekent zich namelijk een meerderheid af tegen de invoering van een zwangerschapsregeling voor volksvertegenwoordigers. Vorige week werd al duidelijk dat regeringspartij VVD en de oppositiefracties SGP, GPV en RPF tegen zijn.

De regeling voor de invoering van het tijdelijk lidmaatschap voor parlement, Provinciale Staten en gemeenteraad, vergt wijziging van de Grondwet. VVD, SGP, GPV en RPF kunnen de wet blokkeren omdat een grondwetswijziging een meerderheid van tweederde vergt. Samen zijn de vier partijen goed voor 27 van de 75 zetels.

Minister Hans Dijkstal (VVD) en staatssecretaris Jacob Kohnstamm (D66) deden vorige week een dringend beroep op de VVD-fractie om het plan te steunen. “Heb respect voor de vrouw die lid wil zijn van een volksvertegenwoordiging en een kind wil krijgen.”

Vrijdag na afloop van de ministerraad zei Dijkstal dat hij “teleurgesteld” zou zijn wanneer de senaat het voorstel verwerpt en hij riep zijn partijgenoten op om “ruimte te laten aan de ander. Het zou edelmoedig en grootmoedig zijn als de Eerste Kamer de weg voor de anderen niet afsluit”.

Het bleef bij dit openbaar pleidooi; afgelopen weekend heeft Dijkstal VVD-senator Henk Heijne Makkreel de duimschroeven niet aangedraaid. “Ik heb geen telefoontje gehad en Dijkstal ook niet meer gesproken”, zegt Heijne Makkreel. Partijpolitieke pressie zou averechts uitwerken. “Het zou heel onverstandig van Dijkstal zijn geweest, want dat had ik hem eraan herinnerd dat hij als lid van de VVD-fractie mordicus tegen dit plan was.”

In de vorige kabinetsperiode gingen beide Kamers akkoord met het voorstel, maar zonder steun van de VVD. En ook onder 'paars' heeft de Tweede Kamer er al mee ingestemd. Maar de VVD was en is tegen. “Waarom moet een dergelijke regeling beperkt blijven tot zwangerschap en bevalling? Er kunnen ook andere, heel plausibele, redenen van verzuim zijn, zoals ziekte of een verblijf bij de Verenigde Naties”, zegt Heijne Makkreel.

Hij vindt het wetsvoorstel iets dat “onder valse vlag vaart”. “Het heeft niets te maken met emancipatie en de verhouding tussen mannen en vrouwen. Het gaat er puur om dat de fracties hun volledige omvang willen houden bij de stemmingen.” Met de regeling zou je “een tweederangs volksvertegenwoordiger” introduceren.

D66'ster Schimmel, een vurig pleitbezorger voor de regeling onder het motto “je kunt vrouwen ook niet verhinderen een baarmoeder te hebben”, hekelt de redenering van Makkreel. “In het bedrijfsleven is een vervangingsregeling gebruikelijk. Zijn de vervangers allemaal tweederangs mensen? Wat een onzin. De VVD wil een moderne partij zijn, maar dit getuigt wel van anachronistisch denken.”

“Wij zijn een moderne partij”, sputtert het liberale Tweede-Kamerlid Bibi de Vries tegen. Op dit moment brengt ze veel tijd thuis door in verband met de geboorte van haar dochter. “Het is heel goed mogelijk om als Kamerlid een kind te krijgen, maar om daar nou de Grondwet voor te wijzigen? Mijn partij wil geen vervanging en ik kan mij daar - ook nu ik een kind heb gekregen - volledig achter scharen.” Ze is het eens met de bewering van Makkreel dat de pleitbezorgers van de zwangerschapsregeling geen stem willen verliezen bij de stemming over wetsvoorstellen. “Als die echt belangrijk zijn, dan kun je toch naar Den Haag komen?” Heeft zij het kraambed voor stemmingen verlaten? “Twee keer ben ik opgetrommeld voor een hoofdelijke stemming. Bij de stadsprovincie en bij het tracé voor een of andere weg. Dan voldoe je gewoon aan je plicht als Kamerlid.”