Robuust spel Vitesse frustreert Ajax; Arbiter Wegereef lankmoedig voor vechtende spelers

ARNHEM, 4 MAART. Na drie nederlagen en een gelijkspel in twee maanden tijd kan het verlies van Ajax tegen Vitesse (2-1) moeilijk als een incident worden beschouwd. Het team van Van Gaal was met Kerstmis nog onaantastbaar, maar is nu veranderd in aangeschoten wild. Een voorsprong van acht punten op PSV is binnen enkele weken verdwenen. Als Ajax nog verder afglijdt, dreigt volgend seizoen niet de Champions League maar het UEFA-Cuptoernooi de hoofdschotel te worden in de prestigieuze Amsterdam Arena. En waarom zou dat niet kunnen? Het respect voor de landskampioen is verdwenen in de eredivisie.

Vandaar dat Vitesse gistermiddag voor de harde lijn koos. Het kreeg steun van arbiter Wegereef die veel te slap optrad. Het tumult dat volgde kon niet verhullen dat Ajax geen schim meer is van de onoverwinnelijke ploeg uit 1995. Onbegrijpelijke defensieve blunders en machteloosheid in de aanval waren op Monnikenhuize kenmerkend voor het spel van de Amsterdammers. Dat voorspelt weinig goeds voor het Champions-Leagueduel van komende woensdag tegen Borussia Dortmund. Hoewel de ploeg dan ondanks de grote personele problemen wellicht boven zijn krachten uitgroeit. Voorlopig kan simpel worden geconcludeerd dat het zo rijk geachte Ajax de absentie van een aantal spelbepalende spelers als Overmars en Litmanen niet weet te compenseren.

Het felle Vitesse rook gisteren bloed. Het team van interim-coach Thijssen, die volgens Van Gaal illegaal z'n werk doet omdat hij niet over de vereiste papieren beschikt, kwam al snel op voorsprong. Een reeks defensieve fouten van Ajacieden ging eraan vooraf. Hoekstra liet Jochemsen vrij opkomen en passen, Makaay werd niet afgeschermd door Bogarde en kon voorzetten op de aan Reiziger ontsnapte Laros. Makaay had in het centrum zelfs ook nog een afspeelpunt aan Curovic. Daarna sleep Vitesse de messen om de voorsprong te verdedigen.

Met name Atteveld maakte zich schuldig aan onbehoorlijk gedrag. Maar arbiter Wegereef wandelde over de grasmat als het toonbeeld van tolerantie. Nadat Bos, die al een gele kaart had ontvangen, op de rand van het strafschopgebied Wooter z'n standbeen wegschopte zonder dat daar een tweede kaart tegenover stond, was de maat vol voor de geïrriteerde Blind. Een lange tirade van de Ajax-aanvoerder bestrafte de scheidsrechter wél met een gele kaart. De aanstormende Davids kreeg ook het gele karton voorgehouden. Wiskundig ingenieur Wegereef had de toon gezet.

In de 38ste minuut, toen de irritaties over en weer waren toegenomen en Atteveld weer een paar keer hardhandig had ingegrepen, leidde het coulante optreden van de arbiter tot een onsmakelijk incident. Atteveld zag dat zijn ploeggenoot Laros in een gevecht om de bal moest opboksen tegen twee Ajacieden: Blind en Hoekstra. Daar is één Vitesse-speler te weinig, dacht hij en maaide vervolgens een been weg van Blind. De aanvoerder van Ajax stormde op Atteveld af om hem een paar keer van zich af te duwen. Reserve-doelman Grim van Ajax sprong als eerste op van de reservebank om tussenbeide te komen. Ook Silooy stond hem bij. Het was het begin van een ijshockey-achtig tafereel waarbij Bogarde hard inkwam met een elleboog op Laros. De Ajacied zou Bos daarbij vervolgens in het gezicht hebben geraakt. Wegereef volstond echter met een gele kaart voor Bogarde en Atteveld.

Van Gaal, die Bogarde in januari na een onverkwikkelijk optreden tegen Sparta-supporters al eens tot de orde riep, verklaarde geen reden te zien voor disciplinaire maatregelen tegen de linksback. “Want ik moest me ook beheersen”, aldus de technisch directeur die doelde op zijn driftige wandeling naar Wegereef bij het incident. “Je mag hier wel spreken van verzachtende omstandigheden.”

Dat licht ontvlambare gedrag van Ajax was vorig seizoen, toen de successen zich aaneenregen, toch ondenkbaar. Nu het tegenzit nemen de irritaties toe. Al had Blind niet helemaal ongelijk door te stellen dat de scheidsrechter ten koste van Ajax een stempel drukte op de wedstrijd. “Als de overtreding op Wooter zou zijn bestraft met de tweede gele kaart voor Bos, had dat van invloed kunnen zijn op het resultaat. Ik verwijt Vitesse niets. De ploeg is net zover gegaan als Wegereef het toeliet.”

Hoewel het feit dat hij Atteveld een paar keer wegduwde ook bestraft had kunnen worden met een (tweede) gele kaart, vroeg Blind zich af of het arbiterskorps Ajax nog wel in bescherming neemt tegen grove wandaden. “Het lijkt of de scheidsrechters momenteel bang zijn om op welke manier dan ook in het voordeel van Ajax te fluiten. Ik heb aan het begin van het seizoen een pak papieren gehad van de KNVB met daarin strengere richtlijnen. Bijvoorbeeld dat tackles van achteren zwaar zouden worden bestraft. Als geen scheidsrechter zich daaraan houdt, stuur me dan niets op.” Blind nam echter afstand van het vrij worstelen van Bogarde. “Ik heb het niet gezien. Maar zijn gedrag is niet goed te praten. Je hebt je maar te beheersen.”

Atteveld wist na afloop van de prins geen kwaad. Hij beging voor rust acht overtredingen. In de tweede helft trad hij nog eens hard op tegen Hoekstra en Wooter. De Vitesse-verdediger voelde zich in zijn element. “Dit was een fysieke wedstrijd en dat ligt mij wel. De scheidsrechter bepaalt de grens van het toelaatbare. Wegereef liet terecht een hoop strijd toe. Er worden in Nederland veel te snel kaarten getrokken. Terwijl de internationale norm toch anders is. Dat moet Ajax weten met zijn Europa-Cupervaring. Ik begrijp niet dat die ploeg zich zo gemakkelijk van zijn stuk liet brengen.”

Atteveld begon de wedstrijd als rechtsback in welke rol hij meedogenloos optrad tegen Hoekstra die een paar keer flink van zich af beet, maar niet in z'n spel kwam. Toen de van een blessure herstelde Sturing zijn opwachting maakte verhuisde de Amsterdammer naar het centrum van de defensie waar Bos en Van de Looi enigszins onder druk stonden. De wanhopige aanvallen van Ajax, die te weinig over de vleugels verliepen, leidden echter alleen maar tot een grotere achterstand. Nadat Reiziger over de bal heen trapte, kon Laros uit een voorzet van Jochemsen fraai scoren. Ajax, dat de laagstaande zon recht in het gezicht had, versterkte daarna de aanval met Frank de Boer. Uit een voorzet van de verdediger kopte Kluivert 2-1 binnen via doelman Van der Gouw. De strijd was toen al beslist in het voordeel van Vitesse dat op Monnikenhuize nog nooit van Ajax had gewonnen.

Als Blind na afloop moet antwoorden op de vraag of Ajax dit seizoen nog een prijs gaat winnen, moet hij lang nadenken. Dan wijst hij op het wegvallen van Overmars, Reuser, Santos en Litmanen, die vrijdag door zijn rug is gegaan en in Dortmund niet kan spelen. Kanu voegt zich vandaag weer bij de selectie. Hij had afgelopen weekeinde interlandverplichtingen met het Olympisch elftal van Nigeria. “Door langdurige blessures hebben we aan kwaliteit ingeboet. Maar misschien loopt er bij de B-junioren nog een aardig talent rond.”