JOHN HOWARD; Pragmatische volhouder

De 56-jarige John Winston Howard, die na de verkiezingsoverwinning van zaterdag de minister-president van Australië wordt, is behalve een pragmaticus vooral ook een volhouder. Tussen 1985 en 1989 was hij al eens oppositieleider. In 1989 verloor Howard een verkiezingsduel, vooral op grond van een begrotingsprogramma vol fouten, tegen de toen nog door Bob Hawke geleide Laborpartij.

Die fouten en een aanzienlijk gebrek aan charisma tastten Howards profiel zodanig aan dat hij werd vervangen door Andrew Peacock, de eerste van drie conservatieve oppositieleiders die geen van allen een verkiezing wisten te winnen. Toen de laatste van dat trio, Alexander Downer, vorig jaar de ene blunder na de andere maakte, was de coalitie van de stedelijke Liberalen en de rurale Nationale Partij wel gedwongen terug te komen bij Howard.

John Howard is een geboren politicus. In de jaren zestig ageerde hij fel tegen demonstranten die zich verzetten tegen de actieve Australische militaire rol in Vietnam. Na een korte carrière als advocaat werd hij in 1974 parlementslid voor Bennelong, een rijke voorstad van Sydney. Sindsdien heeft hij die zetel vastgehouden.

Howard was minister van Financiën in de conservatieve regering van Malcolm Fraser van 1977 tot 1983. Historici menen nu dat Howard toen de kans miste om economische hervormingen door te voeren. Later, als oppositieleider, pleitte hij voor vergaande verlaging van sociale voorzieningen (“het gezin is de beste sociale voorziening die er is”, was zijn leuze) en vermindering van de omvang van het Autralische ziekenfonds Medicare, en wilde hij een frontale aanval op de machtige vakbonden.

Door het fiasco van de verkiezingsstrijd in 1993 van de economisch uiterst rechtse John Hewson in 1993, stond Howard in de afgelopen campagne veel mildere economische hervormingen voor. “Ons beleid moet juist zijn geweest, want op centrale punten is het door de coalitie overgenomen”, merkte de verslagen minister-president Paul Keating zaterdag op.

De vraag voor Australiërs is nu of met de enorme verkiezingszege in de binnenzak Howard toch niet gaat proberen de politieke agenda uit te voeren, die hij diep in zijn rechtse hart voorstaat. “Er is geen wet in de politiek dat je nooit je standpunt kunt veranderen, soms tegen het volksgevoel in”, zei Howard toen hij zijn mildere economische plannen ontvouwde. De pragmatische politicus kan zich nog ontpoppen als een kameleon, zelfs wanneer dat ten koste van zijn koosnaam 'Honest John' zou gaan.