Een post-grunge-generatie band

Lola da musica, Ned.3. 19.30-20.00u.

The Smashing Pumpkins zijn eén van de populairste rockbands van dit moment - en ze kennen dan ook de problemen van het succes. Tijdens de opnames van hun cd Siamese Dream liepen de onderlinge irritaties zo hoog op, dat zanger en gitarist Billy Corgan de plaat uiteindelijk grotendeels in zijn eentje volspeelde. Inmiddels zijn de ruzies bijgelegd. “Onze verbintenis als bandleden is hechter dan die als mensen”, zegt Corgan in de documentaire die de VPRO vanavond over de Amerikaanse groep uitzendt. “We hebben een hoop ellende meegemaakt, maar de liefde en het respect voor elkaar zijn terug.”

De documentaire bestaat voor een deel uit een registratie van het gedenkwaardige concert dat de band op 12 december gaf in de Melkweg. Het concert was waarschijnlijk eén van hun laatste optredens in een betrekkelijk kleine zaal. Billy Corgan schetst in de documentaire zelfs een scenario waarin de band alleen nog maar platen maakt. Optredens en interviews zullen dan niet langer worden gegeven. Voorlopig is het overigens nog niet zo ver, volgende maand spelen The Smashing Pumpkins in de Rotterdamse Ahoy.

Voor wie er op 12 december niet bij kon zijn - het concert was in enkele minuten uitverkocht - is de VPRO-registratie een uitkomst. De groep speelt Thru the eyes of ruby, Bullet with butterfly wings en Jellybelly, allen van de dubbel-cd Mellon Collie and the Infinite Sadness. Ook opgenomen is een fragment van het nummer Today zoals vertolkt op Pinkpop in 1994 en Cherub rock (Melkweg) van de cd Siamese Dream. De vorig jaar verschenen dubbel-cd Mellon Collie, door critici uitgeroepen tot eén van de beste platen van 1995, betekende voor de band een artistieke vrijheid die maar weinig bands bij een grote platenmaatschappij zich kunnen veroorloven. Bij de opnamen zijn geen concessies gedaan aan de nummers. De harde muziekindustrie is eén van de moeilijkheden waar een eerlijke band mee te maken krijgt, zegt zanger Corgan in het programma. Maar dat de band het liefst zou verhuizen naar een onbewoond eiland, ver weg van de invloeden van media en platenbusiness, is al vaker gezegd en blijkt ook telkens niet waar. Ook het concert in de Melkweg had hier een voorbeeld van kunnen zijn - een kort van te voren aangekondigd optreden, voor de èchte fans - maar alleen al uit het feit dat de VPRO met een camera aanwezig kon zijn blijkt het tegendeel. De band draait mee in het mediacircus als A rat in a cage.

In het gesprek met de band komt verder voornamelijk zanger Billy Corgan aan het woord. Bassist D'Arcy Wretzky (bas) zegt ook even iets. James Iha (gitaar) doet zijn mond niet open, drummer Jimmy Chamberlin nauwelijks. Voor Billy Corgan lijkt het maken van muziek vooral een ontsnapping aan stomme, zinloze baantjes. Het is, zegt hij, een dagtaak om creatief te zijn en hij voelt zich er zelfs toe verplicht. Met succes, want de voorspelling van Corgan dat The Smashing Pumpkins een band is die over enkele jaren zal worden geassocieerd met eén bepaalde generatie lijkt nu al door de tijd te zijn ingehaald. Deze band heeft al zowel de pre- als post-grunge-generatie overleefd.