Radio 1 Journaal kan leuze niet waarmaken

Sinds 1 januari heeft het publieke Radio 1 Journaal in het commerciële Veronica Nieuws Radio (VNR) voor het eerst concurrentie. Radio 1 startte zelf september vorig jaar met een gezamenlijke nieuwsrubriek van alle omroepen. Tijd dus voor een klein vergelijkend warenonderzoek, dat zich uitstrekt over de afgelopen tien dagen. Het ligt voor de hand zo'n onderzoek te concentreren op de 'spitsuren': op werkdagen 's morgens tussen 7 en 8 en 's middags tussen 5 en 6 uur.

Over kwaliteit kan natuurlijk altijd worden getwist, maar op de professionaliteit van de correspondenten, de politieke redacties in Den Haag en de binnenlandse verslaggevers valt noch bij Radio 1 noch bij VNR veel af te dingen.

Eén ding valt de oplettende luisteraar onmiddellijk op. VNR heeft meer 'lichte' items op het repertoire. Bij de 'commerciëlen' kan men terecht voor onderwerpen als de jongste schoenenmode, de vernieling van een geneeskrachtige boom in Staphorst, film, en muzieknieuws. Zo besteedde discjockey Jeroen van Inkel in zijn vaste rubriekje afgelopen woensdag aandacht aan de nieuwste cd van Ad Visser en de concertagenda. Zelfs het 'VNR-zakennieuws' is nogal licht van aard. Daarmee laat VNR kansen liggen, want het Radio 1 Journaal kent zo'n vaste rubriek niet.

Dat wil niet zeggen dat VNR de serieuze onderwerpen laat liggen. De belangrijke binnen- en buitenlandse zaken die het Radio 1 Journaal de afgelopen tien dagen bracht, waren ook bij VNR te horen. De verstoring van het vredesproces in Noord-Ierland, de brand in Rotterdam, de dodelijke kettingbotsing in Vlaanderen, de aanslagen in Israel, de opschorting van de sancties tegen de Bosnische Serviërs, de CAO-perikelen bij Philips, Fokker en Bombardier, het jaar van de schizofrenie, leeftijdsdiscriminatie tegen ouderen, Radio 1 en VNR besteedden er met eigen mensen on the spot volop aandacht aan. Van de Amerikaanse voorverkiezingen maakt zowel Radio 1 als VNR heel veel werk met kundige bijdragen van hun correspondenten Bernard Hammelburg en Reinoud van Wagtendonk. Beide zenders hebben ook een vaste sportrubriek, terwijl weer en verkeer natuurlijk niet ontbreken.

Een opvallend verschil is de informatiedichtheid. Die is bij VNR tamelijk hoog. Het Radio 1 Journaal laat het wat dat betreft vooral tussen half acht en acht uur 's morgens behoorlijk afweten. Vaak niet meer dan twee onderwerpen, waaronder veel te lange interviews. Zo leverden gesprekken met de FNV-Industriebondvoorzitter Van der Weg over Fokker en CAO-coördinator van het FNV, De Waal, over Philips, nauwelijks interessante informatie op. De nieuwshongerige consument die 's morgens tijdens het tandenpoetsen en boterhamsmeren in de keuken wil worden bijgepraat, is er in elk geval niet mee gediend. Pas tegen de klok van 8 wordt Radio 1 met het overzicht van de ochtendbladen weer een beetje newsy.

De dames en heren van Radio 1 kunnen vaak de kleine halve uren die hun zijn toegemeten niet eens vullen. Ze draaien dan doodleuk minutenlang een plaatje. Zo kon in de onderzoeksperiode onder meer worden 'genoten' van Under my skin (Ella Fitzgerald), Fragile (Sting) en Jealousy (Van Morrison). Gistermorgen werd het toppunt bereikt. Van 7.24 tot 7.27 uur al weer een plaatje. Van 7.49 tot 7.52 uur was het opnieuw raak met Crying in the rain (Paul Simon). En als er geen plaat voor handen is, wordt gewoon de tune opgerekt tot meer dan een minuut.

Een luisteradvies? Op de hele en halve uren is de luisteraar het best af op Radio 1 met de 'ouderwetse' radionieuwsdienst (voorheen verzorgd door het ANP). Zo'n samenvattende bondige nieuwsdienst wordt bij VNR node gemist. Daarna kan men echter evengoed overschakelen naar VNR. Tussen half acht en acht uur 's morgens is de luisteraar bij VNR zelfs veel beter af. Radio 1 slaagt er op dat moment geenszins in de eigen leuze 'Er kan er maar een de eerste zijn' waar te maken.