Kinderen kijken het liefst naar soaps en quizzen

Waar kijken kinderen naar op televisie? Uit gegevens van het kijk- en luisteronderzoek blijkt dat kinderen een voorkeur hebben voor programma's die amuseren, zoals soaps, lichte (jeugd)dramaseries, spelshows, quizzen en actie- of tekenfilms. Hierin worden ze goed bediend door de commerciële zenders. Sinds de komst van de commerciële zenders zijn de kijkcijfers van de publieke omroepen onder de jeugdige kijkers drastisch gedaald. Alleen de kleuters zijn de publieke omroepen trouw gebleven, zij kijken nog steeds het meest naar Nederland 1, 2 of 3.

Afgelopen donderdag organiseerde de NPS het symposium Kleine berichten over de jeugdprogrammering op radio en televisie. Eén van de aandachtspunten was hoe de publieke omroepen de jonge kijkers die naar de commerciëlen zijn overgelopen weer terug kunnen krijgen.

Hoogleraar kind en media T. van der Voort van de Rijksuniversiteit Leiden adviseert niet te zwichten voor de cijfers maar door te gaan met het maken van kwalitatief hoogwaardige programma's. “Niet alle kinderen zullen kijken, maar de kinderen die wel kijken hebben er profijt van.” Vooral voor de kleuters vindt hij dit van belang, omdat zij nog veel leren van de televisie. De wat oudere kinderen beschouwt Van der Voort als een verloren groep. De enige manier om hen terug te krijgen is door “ook troep te gaan uitzenden.”

Gregg Gettas, vice-president van de Amerikaanse producent van Sesamstraat CTW (Children's Televison Workshop), ziet een duidelijke taak weggelegd voor de publieke zenders. “Omdat je met televisie een grote groep mensen bereikt kun je het medium gebruiken om de maatschappij als geheel te verbeteren. Kinderen moeten de mogelijkheid krijgen dingen te leren en zich te ontwikkelen. Het amusementsaspect hoeft daarbij niet vergeten te worden: leren en amuseren kan tegelijk.” Om kinderen te bereiken is het volgens Gettas nodig onderzoek te doen naar wat ze leuk vinden, waarom ze lachen, wanneer ze iets onthouden, wat ze leren en of ze überhaupt iets leren. Bij CTW kijken ze goed naar de wereld waarin kinderen leven, naar wat hen bezighoudt, wie hun vrienden zijn, welke kleren ze dragen en wat de trends zijn op bijvoorbeeld het gebied van muziek. “Toen de rap populair was werd in Sesamstraat een rapliedje gezongen, maar er was wel een educatieve draai aan gegeven.”

De redactie van het Jeugdjournaal toetst regelmatig de kwaliteit en de populariteit van de nieuwsrubriek voor kinderen. Redacteuren bezoeken bassisscholen en praten met kinderen uit de hoogste groepen over onderwerpen die aan bod zijn geweest. Dat verklaart het succes van het Jeugdjournaal.

Voor het doen van dergelijk onderzoek, het bereiken van kinderen en het maken van goede programma's is geld nodig. Eindredacteur van Het Klokhuis Piet Geelhoed vindt dat er daarom een welwillende directie moet komen die een volwaardig budget ter beschikking stelt.

Bij de publieke omroepen maakt jeugdprogrammering geen wezenlijk onderdeel uit van het beleid. Alleen de NPS heeft een wettelijke verplichting om programma's voor de jeugd te maken. De commerciële zenders doen het wat dat betreft beter, het bereiken van de jeugd is bij hen doel op zich. Ze maken veel reclame voor de programma's en zenden die met regelmaat uit op gunstige tijdstippen. Volgens staatssecretaris Aad Nuis van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen kunnen de publieke omroepen wat dat betreft nog van de commerciëlen leren.