Blauwe schijven, schoenendozen en duurdere huizen

Blauwe schijven

Nog een maand en dan moeten de Nederlandse belastingbetalers de blauwe envelop met de aangifte inkomstenbelasting op de bus hebben gedaan. De meeste belastingplichtigen vullen het E- en P-biljet in. De belastingdienst heeft in totaal 4.307.000 van deze biljetten verstuurd.

Vorig jaar zijn de aangiftebiljetten ingrijpend gewijzigd en de noviteit van dit jaar is dat het E- en P-biljet elektronisch kunnen worden ingevuld. Wie de coupon op het biljet invult en naar de belastingdienst stuurt, krijgt de belastingdiskette binnen veertien dagen thuis. De elektronische handtekening bestaat uit een code van vijf cijfers die aan het Sofi-nummer wordt gekoppeld. Er zijn al ruim 375.000 diskettes verspreid.

De vermindering van het aantal papieren formulieren moet bij de belastingdienst tot meer efficiency en minder fouten leiden. De digitaal aangeleverde biljetten leveren een besparing op van miljoenen guldens, want de gegevens hoeven niet overgetikt te worden en kunnen direct in de computer worden ingevoerd. Daarnaast bevat de belastingdiskette een rekenprogramma dat telfouten voorkomt. Wordt een 'onlogisch getal' ingetikt, dan wordt de invuller direct gewaarschuwd.

Bij het openen van het belastingkantoor in de digitale stad sprak staatsscretaris Vermeend (Financiën) vorig jaar de verwachting uit dat “na een paar jaar” ongeveer 35 procent van de belastingbetalers gebruik zal maken van het 'elektronisch formulier'. De belastingbetaler die zijn aangifte elektronisch voldoet, krijgt geen korting, zo liet Vermeend direct weten. Maar de elektronische belastingbetaler krijgt wel eerder zijn geld terug. “Voor de zomer” garandeerde de staatssecretaris toen. Inmiddels is het streven dat alle mensen die te veel aan de fiscus betaald hebben, voor de zomer hun geld terug krijgen (mits op het traditionele formulier het rechterbovenhoekje is afgeknipt). Mensen die hun aangifte elektronisch doen, worden niet positief gediscrimineerd.

Waarschijnlijk zullen veel mensen de belastingdiskette uit nieuwsgierigheid opvragen zonder er iets mee te doen. Wanneer belastingbetalers, voor de zekerheid, zowel een belastingdiskette als een formulier insturen, dan worden beide behandeld. Als er geen verschil is, wordt de diskette verwerkt. Bij een verschil tussen diskette en formulier neemt de Belastingdienst contact op.

De belastingdiskette zou de belastingdienst veel werk besparen, maar het aantal mensen dat een aangifte-biljet invult zal beduidend groter zijn dan vorig jaar omdat de teruggave-grens is verlaagd van 150 naar 25 gulden.

Schoenendoos

Vorig jaar werd duidelijk dat de belastingbetaler Vermeend voldoet aan het klassieke patroon als het om het invullen van het belastingformulier gaat. “Ik stel het invullen van het formulier uit tot de laatste dag”, zei Vermeend bij de opening van het belastingkantoor in de digitale stad. “En ik ben het schoenendoos-type.” Op de laatste dag wordt de schoenendoos met bonnetjes omgekeerd om te kijken of de belastingaftrek nog wat kan worden verhoogd.

Wie in zijn aangifte inkomstenbelasting een aftrekpost claimt, moet zijn bonnetjes bewaren. De inspecteur kan daar immers naar vragen. Toen een Amsterdammer op een dergelijk verzoek van de inspecteur een schoenendoos met honderden bonnetjes bij de portier van het belastingkantoor afleverde, nam de inspecteur daar geen genoegen meer. Het kon wel zijn dat alle gevraagde stukken in de schoenendoos zaten, maar hij had wel wat anders te doen bonnetjes te sorteren. De Amsterdamse belastingrechter mr. L.M. Holdert vond dat de inspecteur daar gelijk in had. Wie bij de fiscus bewijsstukken presenteert, moet de documenten systematiseren.

Dure Huizen

De massale fiscale taxatie van woningen heeft flinke gevolgen voor huizenbezitters. De CDA-fractie heeft naar aanleiding van een artikel in NRC Handelsblad van dinsdag jl. opheldering gevraagd aan minister Zalm (Financiën). De hogere taxatiewaarde betekent vaak een hoger huurwaardeforfait: de inkomensbijtelling voor huiseigenaren. Die worden daarmee geconfronteerd met een feitelijke belastingverhoging in één keer. Maar vaak is ook het verleden niet veilig.

Uit de taxatiewaarde valt af te leiden dat in de meeste gevallen de woning ook in eerdere jaren meer waard was dan in de aangifte inkomstenbelasting was aangegeven. Ook als dat onopzettelijk gebeurde, kan de fiscus meestal zo'n te lage waardering met terugwerkende kracht corrigeren. Dan moet er over de afgelopen jaren belasting worden nabetaald. Als de fiscus had moeten weten dat er iets mis was met de opgegeven waarde, ligt dat anders. De rechter gaat er evenwel van uit dat de inspecteur in beginsel mag vertrouwen op juistheid van de in de belastingaangifte opgegeven prijs.

De Belastingdienst weet nog niet hoe moet worden omgaan met de honderdduizenden gevallen waarin de taxatie zal uitwijzen dat er al jaren een te lage waarde is opgegeven. Het is evenwel duidelijk dat het voor de Belastingdienst praktisch en politiek niet haalbaar is om in alle gevallen nabetaling te eisen. Maar als er andere redenen zijn om voor zo'n oud jaar navorderingen op te leggen, dan kan het te lage huurwaardeforfait meteen worden meegenomen. In die situatie is er weinig te vrezen voor de 'brave' belastingbetaler die door de jaren heen alleen zijn huis wat al te zuinigjes heeft gewaardeerd. Voor degenen met wie de fiscus toch nog een appeltje te schillen heeft, komt er een extra dreiging om de hoek kijken.