Yayoi Kusama

T/m 9 april bij Harry Ruhe/Galerie A, Joh. Verhulststraat 53 Amsterdam, Di t/m za 14-17u. Prijzen van ƒ 350,- tot ƒ 14500,-.

Als kind scheurde Yayoi Kusama kleren, zette schaar en scheermes in de boeken die ze las en verbrijzelde ramen, spiegels en serviesgoed met een hamer. Thuis vonden ze het maar niets dat ze de kunst in wilde. Haar vermogende vader achtte het kunstenaarschap veel te hard voor een vrouw.

De dondersteen bleek een doorzetter. Yayoi Kusama (Matsumoto, Japan, 1929) verliet haar geboorteland en kwam onder andere in Nederland terecht. 'Ik ben dol op charmante mannen met blond haar en blauwe ogen', verklaarde ze eens.

In 1962 poseerde Kusama op een sofa die ze met engelengeduld had bedekt met talloze fallisch uitziende knobbels. Van een tentoonstelling in het Stedelijk bleef een roeiboot van negen voet van haar achter. Ook deze was bezaaid met die merkwaardig gevormde uitstulpsels. Damesschoenen en handtasjes beplakte ze met macaronivormpjes, die ze goud of zilver schilderde. Van luchtpostetiketjes en dollarbiljetten maakte ze bladvullende collages en tijdens een performance beschilderde ze eens een naakte collega; het was alsof Jan Schoonhoven de mazelen had.

Haar amoureuze boot, die tot voor kort in duigen lag in het depot van het Stedelijk Museum, is onlangs opgeknapt en zal volgend jaar worden getoond op een overzichtstentoonstelling van haar werk in Los Angeles.

Kusama verblijft tegenwoordig in een psychiatrische inrichting in Japan. Ze heeft daar haar eigen atelier. Ook staan er inmiddels acht romans op haar naam, waarvan er een binnenkort in een Engelse vertaling zal verschijnen. Vooral door de belangstelling uit de Verenigde Staten, wordt Kusama nu herontdekt in Japan en wordt ze vereerd door de vrouwenbeweging. Vier van Kusama's vroege tekeningen uit het begin van de jaren vijftig en een uit 1966, alle afkomstig van een Italiaanse galerie, zijn nu te zien op de tekeningententoonstelling - met onder andere John Cage, Gerhard Richter en Sigmar Polke - bij galerie A. Het zijn buitengewoon gevoelige tekeningen van onbestemde groeistructuren die associaties met sterrenstelsels en oerknallen oproepen. Tekeningen waarin de aanzet is te zien voor haar latere, hoogst obsessieve kunstwerken.