VS: schaamteloze protectie; Moskou wil importheffingen fors verhogen

MOSKOU, 1 MAART. De Russische regering heeft gisteren aangekondigd de importheffingen met gemiddeld twintig procent te verhogen. De aankondiging komt op een moment dat de Verenigde Staten en de Europese Unie zich al bezorgd hebben getoond over dreigende importbeperkingen met betrekking tot kippenvlees en textiel.

“Een reeks protectionistische maatregelen wordt geïntroduceerd met betrekking tot buitenlandse handel”, zei premier Tsjernomyrdin gisteren op een speciale vergadering van de regering die door president Jeltsin persoonlijk werd voorgezeten. Volgens de premier zijn de economische hervormingen in Rusland vooral zo pijnlijk doordat de produktie van de nationale industrie de afgelopen vier jaar met de helft is afgenomen. En dat is volgens hem mede te wijten aan de import van buitenlandse produkten.

Minister van financiën Boris Panskov zei dat de verhogingen van “gemiddeld” twintig procent ook nodig zijn om de begrotingsinkomsten te vermeerderen. Details werden gisteren niet gegeven.

Eerder deze week zei de vice-premier voor landbouw, Aleksandr Zaverjoecha, al dat Rusland zich zou gaan beschermen tegen de invoer van wat hij noemde “buitenlands voedsel van slechte kwaliteit”. Als voorbeeld noemde hij kippenvlees uit de Verenigde Staten. Moskou dreigt met ingang van 16 maart import van bevroren kippenpoten te verbieden als de Amerikanen de Russische zorgen over de kwaliteit van het vlees niet kunnen wegnemen.

In een reactie op de Russische aankondiging sprak de Amerikaanse onderminister van financiën, Lawrence Summers, van “schaamteloos protectionisme”. Rusland heeft vorig jaar voor zo'n 500 miljoen dollar aan kippepoten geïmporteerd, waarmee het land op dit terrein de belangrijkste exportmarkt van de VS is.

De vergadering van de regering van gisteren, waarvan delen in de televisiejournaals waren te zien, kenmerkte zich door de inmiddels gebruikelijke beloften dat het lot van de burgers zal worden verlicht zonder dat het tot nu toe gevolgde strakke financiële beleid zal worden geschaad. Dit is de centrale boodschap van Jeltsin sinds de communistische partij bij de parlementsverkiezingen in december de meeste stemmen haalde. In juni zijn er presidentsverkiezingen. Jeltsin heeft zich herkiesbaar gesteld en hij voert onder andere campagne door zijn eigen regering te kritiseren.

“Het geduld van de mensen is misbruikt”, zei Jeltsin gisteren tegen de ministers. Hij eiste concrete maatregelen om de tijdige uitbetaling van lonen en uitkeringen te garanderen. Toen minister Panskov sprak over de problemen aan de inkomstenkant van de begroting, zei Jeltsin: “U, Vladimir Georgijevitsj, draagt in de allereerste plaats schuld voor de situatie die zich heeft ontwikkeld met betrekking tot het niet uitbetalen van de lonen. Zelfs de oorzaken die u ervoor gaf in uw rede, ook daarvoor bent u verantwoordelijk.” Later op de dag ontkende het Kremlin dat Panskov of andere minsters zouden worden ontslagen.

Jeltsin schiep ook nog onzekerheid over de toekomst van de zogeheten 'roebelcorridor', de vaste bandbreedte van de roebel tegenover de dollar die het afgelopen jaar heeft bijgedragen aan een relatief stabiele roebelkoers. Volgens de president heeft de corridor “een nuttige rol” gespeeld maar was het altijd bedoeld als een “tijdelijke maatregel” die in de tweede helft van dit jaar moet worden vervangen door iets anders.

Verscheidene Russische industriëlen, onder wie de onlangs tot vice-premier benoemde oud-directeur van de Lada-fabriek, pleiten al langer voor het afschaffen van de corridor. Een lagere roebelkoers zou hun exporten ten goede komen.