Veel zendgemachtigden willen deel sport-rechten; Directeur Hendriks van het Sportkanaal over sublicenties

LAREN, 1 MAART. Twee weken geleden leken ze elkaars bloed nog te kunnen drinken. Nu wacht Sportkanaal-directeur Ruud Hendriks in het Larense kantoor van zijn eigenlijke werkgever Endemol op de komst van de NOS-delegatie onder leiding van chef-sport Kees Jansma die 's middags zal arriveren.

Het zullen de eerste onderhandelingen worden over de sublicenties die het Sportkanaal (met als aandeelhouders onder meer Endemol en de KNVB zelf) gaat verkopen. De zender sleepte op 10 februari met een bod van ruim een miljard gulden de uitzendrechten van voetbalwedstrijden van de KNVB voor zeven jaar voor de neus van de NOS weg. De commotie die volgde was ongekend.

Waar de NOS niet op moet rekenen, zo maakt Hendriks meteen duidelijk, is dat de publieke omroep “zondag in de vooravond (..) als de opgroeiende jeugd nog niet in bed ligt” samenvattingen mag gaan uitzenden van wedstrijden in de eredivisie, zoals staatssecretaris Nuis van media-zaken deze week in een interview met het Algemeen Dagblad eiste. “Dan zenden wij namelijk zelf die samenvattingen uit”. Hendriks vraagt zich af waar Nuis als bewindsman voor mediazaken zich überhaupt mee bemoeit en noemt het een zaak van mededinging die in de portefeuille van Nuis' collega van Economische Zaken thuishoort.

“De samenvattingen die de NOS gaat uitzenden moeten later op de avond, maar ook weer niet om drie uur 's nachts. Dat is natuurlijk onredelijk. Zo'n opstelling van ons zou uiterst onverstandig zijn, want wij willen ook iets van de NOS. Zij beschikken over de rechten op het EK en WK voetbal, Wimbledon, de Tour de France. Daar moet het Sportkanaal ook beelden van hebben. Het is een kwestie van gelijk oversteken.” Hoe laat de NOS-verslaggevers dan wel hun commentaar mogen geven, wil de Sportkanaal-directeur niet zeggen.

Hendriks zal de komende maanden niet alleen NOS-delegaties ontvangen. Ook allerlei andere zendgemachtigden hebben interesse getoond voor afgeleide voetbalrechten waarover Sportkanaal nu dus beschikt. “Daartussen zitten ook regionale omroepen. Het ligt niet voor de hand dat Heracles-Dordrecht door RTL 4 zal worden uitgezonden, maar misschien wel door de lokale omroepen daar.”

Een andere belangrijke sublicentie betreft de rechten voor betaaltelevisie, live-voetbalwedstrijden die tegen extra betaling achter een decoder te zien zijn. Volgens velen is het een uitgemaakte zaak dat betaaltelevisie-onderneming TeleSelect die rechten zal verwerven. In dat scenario is het Sportkanaal eigenlijk een duivels plan van TeleSelect-eigenaren Philips en KPN, tevens aandeelhouders in de nieuwe Sportzender, om Filmnet uit de markt te drukken. Hendriks is nog niet zo zeker van die uitkomst: “TeleSelect is inderdaad een van de clubs die zich heeft gemeld. Maar er zijn er meer, ook internationale partijen. Naar TeleSelect zal vanwege haar aandeelhouders zeer zorgvuldig moeten worden gekeken in verband met de mededingingswetgeving.” Concurrent Filmnet kent die problemen niet. Bovendien is Filmnet onderdeel van Nethold dat beschikt over het meest geavanceerde distributiesysteem van Europa: de verspreiding van digitale televisiesignalen via de satelliet.

Hendriks wil een substantieel deel van de kosten van zijn zender terugverdienen door kabelexploitanten voor het doorgeven van het Sportnet gemiddeld twee gulden per maand te vragen. Hij wil dat de zender komt in het standaardpakket van de kabelexploitant waarvan (een deel van) de kosten wordt doorberekend aan de kijker. Voor Sportnet komt dat neer op zo'n miljard gulden in zeven jaar, gelijk aan de kosten van de voetbalrechten. Een financieel wankele basis zo lijkt het, gezien het gesputter van de kabelbedrijven en de prijsvoorwaarden die Nuis stelt aan zo'n standaardpakket. Hendriks: “Alsof er iets nieuws gebeurt. Ook AT5 krijgt van iedere Amsterdammer 43 cent per maand. Televisie heeft naast de reclamegelden gewoon een tweede inkomstenbron nodig. Kijk nou naar Veronica en SBS, dat is toch marginale business geworden. Spring achter een ambulance of brandweerauto aan, en je hebt tenminste weer een half uur tv. Dat vind ik triest.”

En als Hendriks in thans gevoerde onderhandelingen met kabelexploitanten nu minder dan twee gulden per aansluiting binnenhaalt? Pas na lang aandringen wil hij er iets over zeggen: “Dan verkopen we meer sublicenties of passen we de programmering aan opdat de reclamegelden opgevoerd kunnen worden.” Maar die eventuele aanpassingen zullen niet betekenen dat het Sportkanaal een 'gewone' zender zal worden, zegt hij. Er komen wel drama en spelletjes, maar altijd gerelateerd aan sport. “Als Endemol maken we voor de Spaanse televisie een soort Spitting Image over Barcelona, waar Cruijff week in week uit belachelijk wordt gemaakt. Dat kan ook hier. Barend en Van Dorp kunnen bij ons op de zender. FC De Kampioenen.”

Behalve onderhandelingen over rechten, moet Hendriks voor 18 augustus - de start van het station - een organisatie opbouwen die het oude vertrouwde Studio Sport moet doen vergeten. De plannen zijn ambitieus. Met nog 170 dagen te gaan is het de “grootste operatie in de Nederlandse tv-geschiedenis”. Hendriks denkt aan een redactie van 100 tot 150 mensen die voor een groot deel zelf moeten worden opgeleid. Maar de overstap van verslaggevers van andere zenders wordt ook niet uitgesloten. Sport in beeld gaat veranderen, beter te consumeren: “Niet onderbroken door commercials, maar wel met veel statistics. Hoe hard er op het doel is geschoten, van welke afstand. De stand voortdurend in beeld.” Ook aan de verslaggever worden nieuwe eisen gesteld, hoewel de journalistieke vrijheid is gewaarborgd, zo benadrukt Hendriks. Een Frank Snoeks die negen rondjes voor het einde van zijn tien kilometerrace roept dat de titel Rintje Ritsma niet meer kan ontgaan, dat kan niet meer.