Omstreden seksuele intimiteiten

We kunnen mopperen zoveel we willen op de tv, en dat moeten we ook vooral niet laten, maar één ding is zeker: als het medium goed wordt gebruikt, is het resultaat zeldzaam indringend. Door een wonderlijk toeval waren er gisteravond op verschillende zenders twee van zulke uitzendingen, die ook inhoudelijk naadloos op elkaar aansloten. Zowel in VARA's De ronde van Witteman als in Barend & Van Dorp op RTL4 ging het om omstreden seksuele intimiteiten.

Het eerste programma is het produkt van maandenlange voorbereidingen, het laatste is een geïmproviseerd live-programma, maar voor het effect maakte dat niets uit: het was aangrijpende televisie.

“Hoe nauw mag het contact zijn tussen hulpverlener en cliënt?” was de vraag die Witteman zijn gasten stelde. Het opmerkelijke was dat hij twee beschuldigde huisartsen bereid had gevonden naar de studio te komen. Zij trokken beiden het boetekleed aan, hoewel niet onvoorwaardelijk.

De ene arts had zich vergrepen aan vrouwelijke patiënten. Hij had alles bekend en het had hem zijn gezin en zijn beroep gekost. Zijn verklaring droeg iets teveel de geur van de schijnrechtvaardiging: hij was in die periode ziek (overspannen) geweest, en dus - zo mochten we afleiden - niet helemaal toerekeningsvatbaar.

De andere arts was overrompeld door een wederzijdse verliefdheid op een patiënte uit een psychiatrisch ziekenhuis. Hij had het zijn directie meteen gemeld, zij het nadat hij gemeenschap met de vrouw had gehad. “Je mag haar nooit meer zien”, was de reactie. Hij moest haar achterlaten in het ziekenhuis. “Dit wordt haar dood”, had de arts gedacht.

En het scheelde ook niet veel: ze deed een zelfmoordpoging die haar haar benen kostte. Drie jaar later zat ze, bijna triomfantelijk, naast de arts in de tv-studio. Ze wonen nu samen. Beiden wezen beschuldigend naar het ziekenhuis, maar ik bleef met één vraag achter: waarom liet de arts haar achter in het ziekenhuis, terwijl hij wist dat dat haar dood kon betekenen?

In Barend & Van Dorp gaven de judoka's Irene de Kok, Anita Staps en Monique van der Lee volledige opening van zaken over hun relatie met hun coach Peter Ooms. We kregen een aannemelijk antwoord op de vraag die de afgelopen dagen het meest is gesteld: waarom waren ze zo lang bij hem gebleven? De judoka's vergeleken Ooms met een sekteleider die jonge kinderen indoctrineert en hen van zich afhankelijk maakt. “Hij was subliem in het creëren van isolement”, zei Irene de Kok. “Ik dacht dat ik de enige was”, zei Staps. Ze vergeleek het met incest. “Je houdt óók van zo'n man, hij is je god, je vader, je vriend.”

Een andere vanzelfsprekende vraag: was het wel zó erg geweest? Voor het eerst traden de judoka's in details. Irene de Kok vertelde hoe Ooms voor een toernooi in Londen één hotelkamer voor hen had gereserveerd en steeds bij haar in bed was gekropen. Monique van der Lee had hem in Amerika van zich af moeten houden. En Irene Staps: “Hij zette me tegen de muur, reed tegen me op, ik had vlekken in mijn kleding en hij zei: niet over praten. Ik was toen veertien.”

Ze hadden de kwestie buiten de publiciteit willen oplossen met Ooms, maar hij was daartoe niet bereid geweest. “Het probleem is dat hij niet beseft dat het fout is wat hij doet”, zei Irene de Kok.