IRA niet bereid tot staken van geweld

LONDEN, 1 MAART. “Een misselijke grap.” Zo reageerde de Britse premier John Major gisteravond op een verklaring van het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA) waarin de terreurorganisatie aangeeft dat ze nog niet toe is aan een hervatting van het staakt-het-vuren.

Drie weken geleden maakte de IRA met een bomaanslag in Londen een eind aan een staakt-het-vuren dat bijna anderhalf jaar had geduurd.

De premiers van Groot-Brittannië en Ierland probeerden het Noordierse vredesproces deze week te redden door een begindatum vast te stellen voor centraal overleg over de politieke toekomst van Noord-Ierland. Daarmee kwamen ze tegemoet aan een eis van Sinn Fein, de politieke vleugel van de IRA. Maar ze zeiden erbij dat Sinn Fein alleen tot dat overleg zou worden toegelaten als het verboden leger weer de wapens neer zou leggen. Daarop is voorlopig weinig kans.

Sinn Fein-president Gerry Adams en John Hume, de leider van de Noordierse Social Democratic and Labour Party, maakten gisteren bekend dat ze woensdag met de legertop van de IRA hebben gesproken. Dat onderhoud had plaats in het diepste geheim, kort nadat de beide premiers hun Anglo-Ierse vredesplan hadden ontvouwd. Tijdens dat gesprek hebben zowel Hume als Adams een dringend beroep op de IRA gedaan om alle militaire operaties te staken. “Maar als je me nu vraagt of ik verwacht dat dit vandaag of morgen of de dag daarna ook werkelijk zal gebeuren”, verklaarde Adams gisteren, “dan moet ik zeggen dat het me onwaarschijnlijk lijkt.”

Die indruk wordt bevestigd door de verklaring die de IRA gistermiddag uitgaf. Daarin betuigde de organisatie nog eens haar “onvoorwaardelijke toewijding aan onze republikeinse doelen”. De IRA stelde de Britse regering verantwoordelijk voor de beëindiging van het staakt-het-vuren omdat ze “allesomvattende onderhandelingen, zonder voorwaarden vooraf” stelselmatig gesaboteerd zou hebben. “Wij zijn bereid om onze verantwoordelijkheid onder ogen te zien”, aldus de verklaring van de IRA. “Anderen moeten hetzelfde doen.”

Vanuit Thailand, waar hij deelneemt aan een Euro-Aziatische conferentie, reageerde Major ongemeen heftig. “Het soort onzin dat ze nu weer over ons hebben uitgeschud is een erbarmelijk antwoord op de hoop (...) die de mensen in Noord-Ierland koesteren.” Hij waarschuwde dat het vredesproces zonder Sinn Fein verder gaat als de IRA het geweld niet afzweert. “De tijd van wachten is voorbij.” De heftige uitval van Major was ook bedoeld om ongerustheid bij de unionisten en binnen zijn eigen fractie weg te nemen. Een aantal parlementariërs verwijt hem dat hij gezwicht is voor terreur.