Akkoord in VS over chip tegen tv-geweld

WASHINGTON, 1 MAART. Alle Amerikaanse televisieprogramma's worden vanaf januari volgend jaar geclassificeerd op geschiktheid voor kinderen. Ouders kunnen daardoor makkelijker van te voren vaststellen welke programma's geweld en seks bevatten. De classificatie zal op den duur in het tv-signaal worden meegestuurd en kan thuis in het televisietoestel worden herkend. Aan de hand van de door de kijkers (bijvoorbeeld ouders van kinderen) tevoren ingeprogrammeerde criteria wordt een ongewenst programma dan automatisch onzichtbaar gemaakt.

Vertegenwoordigers van televisiezenders, kabelmaatschappijen en programmamakers zijn de classificatie-regeling onder druk van de Amerikaanse regering onderling overeengekomen. Zij zullen de beoordeling van de programma's in eigen hand houden. Dertig topmannen van de industrie maakten het akkoord gisteren bekend in een bijeenkomst met president Clinton in het Witte Huis.

Voor het hanteren van de classificatie moeten televisietoestellen voorzien zijn van een speciale schakeling, de zogenoemde V-chip (de V staat voor violence, het Engelse woord voor geweld), die programma's elektronisch 'herkent' en blokkeert als ze een gewelddadige (of erotische) classificatie hebben.

Overigens heeft eerder deze maand het Europese Parlement bepaald dat in de toekomst alle in de Europese Unie verkochte televisietoestellen een dergelijke chip moeten hebben. Maar dat betekent nog niet dat die chip er ook komt. De raad van Europese ministers moet zich over het besluit buigen, waarna het voor tweede lezing teruggaat naar het parlement. Dan is daar - in het geval van een conflict met de ministers - een absolute meerderheid van stemmen nodig om het besluit onder de aandacht te brengen van een 'verzoeningscommissie', die met een oplossing moet komen.

De Amerikaanse filmindustrie zal de televisie-industrie helpen met haar classificatie-systeem. Jaarlijks worden nu al in de VS 800 bioscoopfilms beoordeeld en voorzien van een leeftijdsaanduiding. De televisie-industrie staat voor een operatie die logistiek veel complexer is, al was het maar omdat jaarlijks zo'n 600.000 uur tv beoordeeld moet worden. Nieuws- en sportuitzendingen komen niet onder het systeem.

Pagina 4: Criteria voor toepassen censuur staan nog niet vast

Nog niet duidelijk is of tekenfilms, die vaak veel al dan niet komisch geweld bevatten, en soap sitcoms, waarin seksuele toespelingen dikwijls het voornaamste ingrediënt zijn, onder de regeling vallen. Evenmin staan de criteria vast waarmee de programma's beoordeeld zullen worden.

In beide partijen in het Congres is aangedrongen op een dergelijk plan. De communicatiewet die begin dit jaar is aangenomen voorziet al in de invoering van de V-chip in nieuwe televisietoestellen. Als de industrie niet binnen een jaar uit zichzelf de classificatie ter hand heeft genomen, zei de nieuwe wet, dan moet de overheid richtlijnen opstellen.

Clinton toonde zich zeer tevreden over de toezegging van de industrie, die vorig jaar nog ernstige bezwaren had tegen wat een inbreuk op de vrije meningsuiting zou zijn en bovendien een kostbare onderneming. De president is er ook een voorstander van dat de televisiemaatschappijen ten minste drie uur per week educatieve programma's voor kinderen uitzenden. De maatschappijen zijn tegen een dergelijke afspraak.

Onduidelijk is nog hoeveel categorieën er komen. De Verenigde Staten hebben een betrekkelijk nauwkeurige classificatie van bioscoopfilms. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen films die voor alle leeftijden toegankelijk zijn, films waarvoor ouderlijke begeleiding nodig wordt geacht, films waarbij ouders ernstig gewaarschuwd worden dat onderdelen ongeschikt kunnen zijn voor kinderen onder de dertien, films die alleen toegankelijk zijn voor kinderen onder de zeventien als er een ouder of begeleider bij is, en ten slotte films die helemaal niet toegankelijk zijn voor kinderen onder de zeventien. Tot zover onze correspondent. Behalve de televisieindustrie zijn nu ook de Amerikaanse producenten van computer-software druk in de weer met het ontwerpen of vervolmaken van instrumenten van zelfcensuur door de computer-gebruiker, vooral voor het Internet. De firma Microsoft, maker van onder andere Windows '95 en Netscape, kondigde deze week aan op korte termijn gratis de Content Advisor ter beschikking te zullen stellen, ontworpen in samenwerking met de Recreational Software Advisory Council, die eerder een classificatiesysteem voor computerspelletjes opstelde.

De Content Advisor maakt het mogelijk voor de individuele gebruiker van Internet een eigen, geheel aan de persoonlijke wensen aangepaste 'zeef' voor Internet-pagina's op te stellen, waarna dit programma vervolgens elke opgevraagde Internet-pagina aan die criteria toetst.

Soortgelijke programma's (zoals Net Nanny, Cybersitter en Surfwatch) werkten met een door een centrale commissie opgestelde lijst, waarbij alle pagina's van aanbieders van wie bekend was dat zij materiaal van erotische of anderszins ongewenste aard op Internet zetten, automatisch werden geblokkeerd. Zo werden bijvoorbeeld alle pagina's van Playboy geblokkeerd. Met de nieuwe Content Advisor van Microsoft zou een kind op school of thuis de vraaggesprekken van Playboy kunnen lezen, terwijl de pagina's met playmates daarentegen onzichtbaar blijven.

De ontwikkelingen op dit gebied zijn in een stroomversnelling geraakt sinds de ondertekening door Clinton van de telecommunications bill eerder deze maand, waarna Internet-aanbieders in de VS alle erotisch materiaal van hun vrij toegankelijke Internet-pagina's moesten halen. Deze gang van zaken heeft geleid tot heftige debatten over de relatie tussen Internet en andere netwerken en de vrijheid van informatie.

De Content Advisor zou het mogelijk moeten maken alle centrale censuur-maatregelen te vervangen door een persoonlijke zeef. Overigens blijven de toepassingen van zeef-programma's als Content Advisor niet beperkt tot de bescherming van kinderen. Werkgevers kunnen op deze wijze bijvoorbeeld verhinderen dat hun werknemers het scherm gebruiken voor het bekijken van Internet-pagina's die niet direct met hun werktaak verband houden.

De computer-industrie is niet geporteerd voor centrale censuur op het Internet en soortgelijke systemen, omdat juist pornografie de afgelopen jaren sterk heeft bijgedragen tot de popularisering van deze systemen en het ontstaan van een omvangrijke markt voor hard- en software op dit gebied.