Oude stijlvolle affiches

Van Sabben Poster Auctions, Hotel Lion d'Or, Kruisweg 34-36, Haarlem, kijkdagen 1 maart 14-18u, 2 maart 10-18u, 3 maart 10-11u30. Veiling 3 maart vanaf 12u30. Inl 023-5231750.

Sotheby's, Rokin 102, Amsterdam, kijkdagen 1 t/m 5 maart 10-16u. Inl 020-550 2200.

Glerum, Westeinde 12, Den Haag, kijkdagen 29 febr t/m 3 maart 10-16u. Inl 070-3561282.

De veilinghuizen, groot en klein, zijn uit hun winterslaap ontwaakt. In het komende weekeinde zijn er kijkdagen bij Sotheby's, waar op 6 maart juwelen worden geveild. Te koop zijn onder meer broches van rond 1900 in de vorm van vlinders en andere insecten. Glerum heeft een grafiekveiling op 4 maart, met etsen van Bauer, Toorop, Witsen, werk van W.B. Tholen en van honderden andere kunstenaars. De werken gaan vaak met een paar tegelijk onder de hamer, de richtprijzen beginnen bij ƒ 100.

De bijzonderste veiling volgende week is die van oude affiches van Van Sabben. De veilinghouder, één van hooguit drie à vier met dit specialisme in heel Europa, heeft zijn negende catalogus geproduceerd. Alle 261 nummers staan in kleur afgebeeld: daarmee biedt het boek een rondleiding door de geschiedenis van de poster gedurende meer dan een eeuw.

De affiches komen uit Nederland en andere Europese landen. De oudste is een even kolossale (hoogte 247 cm) als decoratieve aankondiging van een theater annex 'Palais des Enfants', afkomstig van de Parijse wereldtentoonstelling van 1889, gemaakt door Jules Chéret. Richtprijs: ƒ 600-1500. Een leuk kleintje is een Nederlands affiche voor de Olympische Spelen in Amsterdam in 1916, die vanwege de oorlog niet doorgingen; het ontwerp is van Willy Sluiter. Richtprijs: ƒ 500-1250. Opvallend mooi zijn Engelse toeristische affiches uit de jaren twintig en dertig, vol lokkende baaien en lommerrijke parken.

In Nederland is de belangstelling voor affiches nog klein. Van Sabbens klanten wonen dan ook veelal in het buitenland: vooral in de Verenigde Staten en Japan. Onlangs is in een museum in Osaka een grote expositie aan de Fransman A.M. Cassandre gewijd, misschien de meest gevierde affiche-ontwerper.Verscheidene van de geëxposeerde posters kwamen in Japan terecht via Piet van Sabben. De scheppingen van Cassandre uit de jaren twintig, met luxe oceaanstomers of treinen, hebben een markante, gestileerd-expressionistische stijl. Deze veiling bevat er twee; die zijn met hun richtprijzen van zes- tot tienduizend gulden meteen de duurste kavels.

Sterker nog dan schilderkunst of muziek geven affiches een beeld van hun tijd. Vrolijkheid of moralisme, hang naar luxe of mystiek, zij zijn allemaal uitgebeeld om aan de muur geplakt te worden - en later meestal gedachteloos weggekrabd. 'Bladeren' tussen de de exemplaren die de tijd hebben doorstaan, bijvoorbeeld op Van Sabbens kijkdag, is ook leuk voor wie niet van plan is te gaan bieden.

    • Ileen Montijn