Rechter stelt geest CAO boven letter in zaak over Ziektewet

DEN HAAG, 28 FEBR. De geest van de metaal-CAO heeft gewonnen van de letter. De Haagse rechtbankpresident A. van Delden maakte gistermiddag korte metten met de juridische scherpslijperij van de werkgeversvereniging FME-CWM. De stelling van FME-CWM dat afschaffing van de Ziektewet betekent dat metaalwerkgevers niet meer gebonden zijn aan de CAO-afspraak om de Ziektewet-uitkering aan te vullen tot 100 procent druist volgens Van Delden zowel in tegen de bedoeling van de wetgever als van de oorspronkelijke CAO-partijen.

Dat FME-CWM in het kort geding, aangespannen door de vakbonden, het onderspit heeft gedolven komt niet als een verrassing. Vakbonden en ondernemingsraden maken afspraken met werkgevers over collectieve arbeidsvoorwaarden om werknemers voor een bepaalde periode (meestal één of twee jaar) redelijke zekerheid te verschaffen. Wanneer deze afspraken van de ene op de andere dag hun waarde kunnen verliezen, is het CAO-instrument feitelijk van nul en generlei waarde meer.

Niet bekend

De periode waarin bedrijven hun zieke werknemers uit eigen zak 70 procent van het loon moeten betalen wordt met ingang van 1 maart 1996 uitgebreid tot 52 weken. Het betoog van de werkgeversvereniging FME-CWM dat nu sprake is van een “bij het tot stand komen van de CAO niet voorziene situatie” is juist, aldus Van Delden. De bedoeling van de destijds gemaakte afspraak om de Ziektewet-uitkering aan te vullen tot 100 procent is echter duidelijk en blijft overeind staan: “Nu vaststaat dat geen Ziektewet-uitkering kan worden verkregen, is de werkgever gehouden tot het verstrekken van aanvullingen op het wettelijk verplichte salaris tot 100 procent van het volledige dagloon dat voor de Ziektewet zou hebben gegolden”.

Van Delden heeft ook laten meewegen dat staatssecretaris Linschoten van Sociale Zaken, bij de verdediging van zijn voorstel om de Ziektewet te vervangen door een loondoorbetalingsplicht voor werkgevers, steeds heeft betoogd dat werknemers hiervan niets zullen merken. “Uit niets blijkt (..) dat de wetgever de mogelijkheid heeft willen creëren om met behulp van de nieuwe regels als het ware in te breken in bestaande CAO's.”

De vakbonden beschouwen het vonnis inzake de uitkering bij ziekte als een forse overwinning. Daarbij is voor hen niet eens zozeer van belang dat andere werkgevers het voorbeeld van de grootmetaal zouden kunnen volgen: in de meeste CAO's is namelijk afgesproken dat werknemers bij ziekte 100 procent loon doorbetaald krijgen en komt het woord Ziektewet niet voor. Maar wanneer de FME-CWM in het gelijk zou zijn gesteld, zou de geldigheid van CAO-afspraken behoorlijk onder druk zijn komen te staan.

Terwijl de vakbonden gisteren in de wandelgangen van het Haagse paleis van justitie hun blijschap toonden over het vonnis, liet FME-CWM-voorzitter J.L. van den Akker laconiek weten dat wat hem betreft de discussie over de uitkering bij ziekte nog lang niet gesloten is. Metaalwerkgevers zullen zich de komende maanden keurig aan de bepalingen van de lopende CAO houden, maar bij de onderhandelingen over een nieuwe CAO (die officieel per 1 juni 1996 moet ingaan) komt het onderwerp prominent op de agenda te staan.

    • Marcella Breedeveld