IBM uit Rusland na 'oneerlijke' behandeling

MOSKOU, 28 FEBR. IBM beëindigt overmorgen de produktie van personal computers in Rusland. Dit heeft Aleksej Jelisejev, projectleider bij IBM in Moskou, vanmorgen bevestigd. “Het blijkt niet mogelijk te zijn op eerlijke wijze winst te maken”, zo verklaarde hij.

Volgens IBM heeft de regering enkele Russische organisaties informeel vrijgesteld van importheffingen. Daardoor zijn computers die via die organisaties worden ingevoerd in de winkel 15 à 17 procent goedkoper dan apparaten die uit officieel geïmporteerde onderdelen in Rusland worden gefabriceerd, zoals IBM doet.

Namen van deze organisaties wilde Jelisejev niet noemen omdat het Amerikaanse bedrijf niet over schriftelijke bewijzen beschikt. In de Russische media is wel eens geschreven over non-profit organisaties die, sinds zij van belastingbetaling zijn vrijgesteld, in de praktijk zouden zijn uitgegroeid tot grote commerciële handelsfirma's. De meest genoemde is de Nationale Sportstichting, die onder leiding staat van de tennisleraar van president Jeltsin en als sluiproute zou fungeren.

IBM, de grootste computerproducent ter wereld, is in 1993 begonnen computers te assembleren in een bestaande computerfabriek in de buurt van Moskou. Het bedrijf verwachtte dat dit goedkoper zou zijn dan import. IBM investeerde daartoe twee miljoen dollar in de opleiding van de 67 Russische werknemers en in apparatuur.

De Russische regering stelde IBM aanvankelijk vrij van belasting op de invoer van computeronderdelen, maar na een jaar is die vrijstelling op last van het parlement ongedaan gemaakt. Dat sommige Russische organisaties in de praktijk wel nog steeds van importheffingen zijn vrijgesteld, zegt Jelisejev, “ondermijnt eerlijke concurrentie”.

Een tweede grief van IBM is het niet nakomen van toezeggingen door de Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov. Om de buitenlandse investering te stimuleren zegde de burgemeester in 1993 toe dat zijn gemeente in de eerste twee jaar ongeveer 100.000 lokaal geproduceerde IBM-computers zou afnemen. Maar tot nu heeft de stad er niet meer dan een paar honderd gekocht.

Loezjkov heeft zijn toezegging destijds in een schriftelijk decreet gedaan. Desondanks overweegt IBM geen gerechtelijke stappen tegen de burgemeester, zegt Jelisejev. “We leven in Rusland en willen graag goede contacten houden met de autoriteiten.”