Scientology wil controle op informatie op Internet

ROTTERDAM, 27 FEBR. Organisaties die particulieren toegang bieden tot Internet zijn aansprakelijk voor de informatie die hun abonnees op het wereldwijde computernetwerk zetten. Dat is het standpunt van de Church of Scientology, die gisteren voor de Haagse rechtbank een verbod vorderde op het via Internet openbaar maken van geheime documenten van de sekte.

Scientology meent dat zijn auteursrechten zijn geschonden door Internetgebruikers die de documenten op het net hebben gezet. Door het openbaar maken van deze documenten willen sommigen de in hun ogen verwerpelijke aard en werkwijze van de Church of Scientology aantonen. Omdat de echte namen van de computergebruikers moeilijk te achterhalen zijn, ziet de sekte zich genoodzaakt dan maar de toegangsaanbieders te dagen.

Planet Internet, een van de grootste Internetaanbieders van Nederland en een van de veertien gedaagde organisaties, distantieert zich van de ideologische discussie over de omstreden sekte. “Ik vind het jammer dat dit geschil een zo omstreden groepering als de Church of Scientology betreft”, zei advocaat W. Pors. Hij had liever gezien dat het kort geding een neutrale eiser betrof, omdat dan de juridische aspecten nadrukkelijker op de voorgrond zouden staan. Dat is volgens hem van belang omdat de juridische positie van het Internet nog zeer onduidelijk is. Is een Internetaanbieder bijvoorbeeld aansprakelijk voor wat zijn abonnees op het net zetten? Planet Internet stelt zich op het standpunt 'geen boodschap aan de boodschap' te hebben. Zoals PTT Telecom zich niet bemoeit met de inhoud van telefoongesprekken, zo wil Planet Internet zich niet bemoeien met de informatie die zijn abonnees op het net zetten. Mocht de rechter anders beslissen, dan betekent dat volgens advocaat Pors “het einde van Internet”. Het zou volgens hem betekenen dat alle Internetaanbieders de home pages van hun abonnees moeten gaan bewaken. Een home page is een persoonlijk opslaggebied van een abonnee dat - meestal - voor andere gebruikers toegankelijk is gemaakt. Voor Planet Internet gaat het volgens Pors met een paar jaar al snel om 100.000 abonnees die samen miljoenen pagina's produceren, die bovendien ook nog voortdurend van inhoud veranderen. Als het bedrijf al die pagina's moet gaan controleren zal het volgens Pors gesloten moeten worden. “Dit vergt namelijk een zo grote hoeveelheid werk, dat dit op geen enkele wijze in een abonnementsprijs vertaald kan worden.”

Planet Internet ziet bovendien de schadeclaims van abonnees al aankomen. In het geval van de documenten van Scientology was het voor Planet Internet bijvoorbeeld moeilijk na te gaan of er inderdaad sprake was van schending van het auteursrecht, omdat het bedrijf de oorspronkelijke documenten nooit heeft kunnen zien. Een schadeclaim van particulier Karin Spaink zou voor Planet Internet nog wel te overzien zijn, maar het kan ook gaan om grote commerciële belangen. Als Planet Internet bijvoorbeeld 'lichtvaardig' moet ingrijpen in een reclamecampagne van ABN Amro bank, zegt Pors, kan het bedrijf een enorme schadeclaim te wachten staan.

In tegenstelling tot Planet Internet wilde de advocaat van Karin Spaink - die ervoor uitkomt dat zij de documenten op het net heeft gezet - geen afstand nemen van de ideologische discussie rondom de omstreden sekte. Advocaat P. Bakker Schut citeerde uit bronnen waaruit volgens hem bleek dat de sekte “in werkelijkheid een uiterst winstgevende, wereldomvattende zwendelbeweging is, die haar leden en ieder die kritiek op haar heeft op maffia-achtige manier intimideert”. Daarom weegt volgens Bakker Schut de informatievrijheid in dit geval zwaarder dan de uitoefening van het auteursrecht. Scientology doet volgens de advocaat alleen maar een beroep op het auteursrecht om de leer en de praktijk van de kerk in stand te kunnen houden.

Het is volgens de advocaat bovendien nooit Spainks bedoeling geweest om het auteursrecht te schenden. Toen vorige week uit een notariële verklaring bleek dat de documenten op het net inderdaad overeenkomsten vertonen met de originelen van Scientology, heeft zij deze documenten onmiddellijk verwijderd en vervangen door samenvattingen met citaten.

Uitspraak 14 maart.