Franse regering pakt super- en hypermarkten hard aan

PARIJS, 27 FEBR. De Franse super- en hypermarkten heeft het opnieuw gedaan. Niet voor de eerste keer laat president Chirac zijn regering maatregelen treffen om grote producenten èn kleine winkeliers in bescherming te nemen tegen de overmacht van de 'grandes surfaces', de grote 'verkoopvloeren' die 40 procent van de Franse detailhandel in handen hebben.

Het wetsontwerp op 'de loyaliteit en het evenwicht in de commerciële verhoudingen' verbiedt de 7700 supermarkten en 1000 hypermarkten in Frankrijk produkten beneden de inkoopprijs te verkopen. Om de controle te vergemakkelijken moeten zij op een nauwkeurig voorgeschreven wijze hun prijsstelling gaan verantwoorden. Ook reclame-uitingen mogen geen enkel misverstand over prijzen en andere voordelen wekken. Op iedere overtreding staat een straf van 500.000 francs (162.000 gulden).

Volgens de verantwoordelijke onderminister van handel, Yves Galland, kan de strafrekening snel oplopen tot 50 miljoen francs. Hij beweert dat de prijzen voor de consument niet zullen stijgen. Volgens hem lokken de supermarkten met een beperkt aantal extreem laag geprijsde eerste levensbehoeften klanten, die vervolgens meer dan nodig betalen voor andere artikelen. Door de maatregel zullen te lage en te hoge prijzen genormaliseerd worden, voorspelt de bewindsman. Critici mogen hem zes maanden na inwerkingtreding van de wet het tegendeel demonstreren.

Hèt voorbeeld van de gewraakte praktijken is de stokbrood-prijs. De meeste supermarkten bakken zelf een 'baguette' van diepgevroren deeg en verkopen die voor 2 à 3 francs. Soms stunten zij met een baguette voor één franc (33 cent), terwijl de echte bakker minstens 4 francs vraagt.

Een ander voorbeeld zijn de mountain bikes die voor 100 gulden te koop hangen in sommige supermarkten - thuis moeten de trappers, het stuur en het (niet bijgeleverde licht) er nog worden opgezet. Franse fietsenmakers hebben daar met succes tegen geklaagd: de (meest Aziatische) import-vélos-tous-terrains moeten nu afgesteld en rijklaar worden verkocht.

De supermarkten verzetten zich hevig tegen wat zij zien als “een inbreuk op de vrijheid van handel”, de bijna-terugkeer van een prijs-politiek en een loodzwaar bureaucratisch middel voor de regering om zijn politieke cliëntèle tevreden te stellen.

Supermakt-directeur Michel-Edouard Leclerc heeft al gedreigd delen van zijn distributie-keten te verplaatsen over de landsgrens. Hij en zijn collega's waarschuwen dat de klant 4 à 5 procent duurder uit zal zijn. Dat zal de armsten het zwaarst treffen.

President Chirac wil zeker de producenten in land- en tuinbouw en het midden- en kleinbedrijf politiek aan zich binden. Ook de industriële makers van merkartikelen geeft hij wapens in handen om de supermarkten tegenspel te bieden.

Maar hij heeft ook andere redenen om de supermarkten te willen temmen. Frankrijk heeft de meeste hypermarkten per inwoner in de wereld: 54 procent van het eten wordt er verkocht, 56 procent van de kleine huishoudelijke apparaten, 51 procent van het speelgoed en 43 procent van de benzine. De 'verkoophangars', zoals premier Juppé ze heeft genoemd, ruïneren buitenwijken in heel Frankrijk. De gewone winkel verliest in veel steden snel terrein. Dat wil niemand.

    • Marc Chavannes