Agrarische lobby actief; Conflict in EU over handel met Zuid-Afrika

BRUSSEL, 27 FEBR. Binnen de Europese Unie is een conflict ontstaan over het sluiten van een handels- en samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika.

Tot woede van Nederland willen onder andere Frankrijk en Duitsland dat een groot aantal, voor een belangrijk deel agrarische produkten niet worden opgenomen in de te maken afspraken over invoerverruiming.

Dat bleek gisteren in Brussel op de bijeenkomst van de vijftien ministers van buitenlandse zaken van de EU. Met het sluiten van een handelsovereenkomst wil de EU een bijdrage leveren aan het democratiserings- en economische ontwikkelinsproces in Zuid-Afrika. Maar de afgelopen tijd rezen er met name bezwaren uit Parijs. Frankrijk stelt dat een bilaterale overeenkomst met Zuid-Afrika indruist tegen de regels van de wereldhandelsorganisatie WTO die juist pleit voor multilaterale akkoorden. Frankrijk vreest dat de EU daardoor uiteindelijk gedwongen kan worden om toezeggingen aan Zuid-Afrika ook voor andere landen te doen gelden.

Minister van buitenlandse zaken, Hans van Mierlo, toonde zich gisteravond bijzonder kwaad over “deze genante vertoning”. Hij zei dat ook Nederland principieel de voorkeur geeft aan multilaterale handelsafspraken boven het creëren van bilaterale vrijhandelszones, maar dat de EU vorig jaar heeft besloten om een uitzondering te maken voor Zuid-Afrika, gezien de grote belangen die voor de gemeenschap in dat land op het spel staan. “En als je daarvoor hebt gekozen, moet je het ook goed doen. Dan moet je geen handelsafspraken maken en vervolgens een lange lijst gaan opstellen met allerlei uitzonderingen zoals Frankrijk en Duitsland nu willen”. Volgens hem blijkt Europa, onder “invloed van de agrarische lobby” opnieuw “niet in staat een echt gebaar te maken”.

De eigenlijke onderhandelingen over het handelsakkoord worden gevoerd door de Europese Commissie. Gisteren stelde Italië, thans voorzitter van de EU, voor om formeel alvast het licht op groen te zetten voor de Commissie om te gaan onderhandelen.

De Italiaanse minister van buitenlandse zaken, Susanne Agnelli, is er alles aangelegen dat de komende dagen via diplomatiek overleg alsnog overeenstemming komt binnen de EU. Zij zou graag zien dat de Zuidafrikaanse president Mandela in juli zijn opwachting komt maken op de Europese top in Florence, om daar het vrijhandelsakkoord met de EU te tekenen. Van Mierlo zei gisteren dat Nederland zich verzet tegen uitbreiding van de 'uitzonderingslijst', maar dat het zijn verzet zal opgeven “als straks blijkt dat we alleen staan”.