Springsteen zingt weer alleen over andermans ellende

Concert: Bruce Springsteen. Gehoord: 25/2 Doelen, Rotterdam. Herhaling: 26/2 Carré, Amsterdam (uitverkocht)

'Guten Abend, alles kiets?' Zijn Nederlands mag niet veel voorstellen, maar Bruce Springsteen weet als geen ander hoe hij zelfs het moeilijkste repertoire aantrekkelijk kan maken voor een volle zaal. Aan het begin van zijn akoestische solo-optreden vroeg hij de medewerking van het publiek, want de voor zijn doen zachte en subtiele muziek zou geen geroezemoes verdragen. Dat bleek nogal mee te vallen, want in sommige nummers maakte hij zoveel kabaal op de twaalfsnarige gitaar dat zelfs de schreeuwerds van het onuitroeibare 'Broooooce!' er niet bovenuit konden komen.

Het concert in de Rotterdamse Doelen was overwegend ingetogen, met nadruk op de sobere en sombere muziek van Springsteens recente cd The Ghost of Tom Joad. De nog altijd even gespierde zanger vertelde hoe hij zich had laten inspireren door de speelfilm van John Ford naar het boek The Grapes of Wrath van John Steinbeck, en hoe hij de lotgevallen van arme sloebers in het zuiden van de Verenigde Staten naar de huidige situatie heeft willen vertalen. Vooral een viertal songs over lief en leed van illegale Mexicaanse immigranten in Californië liet een diepe indruk achter, door de bewogen manier waarop de rockmiljonair Springsteen zich als vanouds met het lot van de gewone man wist te vereenzelvigen.

Hoewel hij besloot met zijn lofzang op de eeuwige jeugd No Surrender, is Bruce Springsteen op 46-jarige leeftijd niet meer de onbezonnen rocker van twintig jaar terug. De rijpere, volwassen Springsteen is op zijn best nu hij weer gewoon uit het leven gegrepen verhalen vertelt. Na een jarenlange inzinking waarin zijn persoonlijke perikelen de overhand kregen in zijn songteksten, heeft hij als chroniqueur van de onderkant van de Amerikaanse samenleving zijn plaats hervonden. Bijzonder indrukwekkend was zijn lied Straight Time over een gevangenisboef die na het uitzitten van zijn straf niet kan wennen aan de vrijheid, en een nieuw nummer waarin hij zich verplaatste in het droeve lot van dakloze Vietnamveteranen. Born in the USA bracht hij als een bespiegelend bluesnummer met slidegitaar, zonder het spierballenvertoon van de vroegere rockversie.

Springsteen giechelde onbeschaamd om zijn eigen grappen, waaronder een humoristische talking blues over stompzinnige Amerikaanse televisiereclames. Voor elke kwinkslag was er echter een Nebraska of een Streets of Philadelphia; nummers waarin de onontkoombare droefheid van het bestaan in drie minuten werd blootgelegd. Hij wil een beetje schoonheid brengen in een brute wereld, verklaarde Springsteen in een van de monologen waarmee hij zijn songs omlijstte. Ook al gebruikte hij zijn machtige stem maar op halve kracht; zo aangrijpend als in het Mexicaans getinte afscheidslied Across The Border heeft hij zelden gezongen.

Het artikel 'De strijdliederen van Bruce Springsteen' dat vrijdag in het CS verscheen, is nog te lezen op de webpagina's (www.nrc.nl). Uitgebreid met links naar interessante plekken voor fans.