Yab Yum

Een judoka over haar coach: “Je kunt hem naast Ratelband zetten maar ook naast Hitler.”

Nog een mooie: “De zweep ging er bijna letterlijk overheen en je accepteerde dat. Ik kan me een rubberen politie-knuppeltje herinneren dat hij quasi grappig hanteerde.”

In de sport wemelt het van de concentratiekampen. Je hoort en leest er weinig over want in naam van de prestatiedrang is veel toegestaan. Het normbesef wordt meestal pas hersteld na de carrière. Of na een grote teleurstelling. Of helemaal niet. De littekens blijven.

Voetbal is oorlog, kraaide Rinus Michels. Iedereen knikte en zweeg. Ook naar het morele equivalent van die oorlog werden geen vragen gesteld. Aan de stille wetenschap dat er een ander sterven is dan de dood met de kogel werd gemakshalve voorbijgegaan. Voor voetballers, hun omgeving en gevolg, is er tenslotte geen tribunaal. De enkele scherpslijper die met een morele toets staat te zwaaien folkloriseert zichzelf. De media lachen gaarne mee om het zelfgekozen isolement van de verwaaide zeloot die denkt dat er alleen carnaval in de hemel is.

De judoka's Staps, De Kok en Van der Lee hebben de aanval geopend op coach Peter Ooms. De Tilburgse judo-goeroe wordt nagedragen dat hij zich jarenlang bezondigde aan bezitsdrang, ongewenste intimiteiten, sexuele vrijheden (behalve 'de laatste') en destructie van persoonlijkheden.

Ik ken die Ooms een beetje. Ziek van dweepzucht is hij zeker. Of hij maagdengek is, weet ik niet. Wel weet ik dat zijn fascinatie voor de heilige maagd Maria een tijd geleden nog grenzeloos was. Voor de Olympische Spelen in Barcelona reisde hij met Irene de Kok naar Londen om kaarsjes te gaan branden in de kathedraal. Een vast ritueel voor elk groot toernooi. Je komt het tegenwoordig wel vaker tegen, mensen die het goddelijk licht in de ogen hebben, maar tussen de gebeden door het groenste blaadje lusten.

Ik heb altijd een beetje medelijden gehad met Peter Ooms. Een huppelaartje met Jomanda-trekjes. Het was of schreeuwen of mystiek gefluister. Een conversatie op gezellige café-hoogte zat er bij hem niet in. Hij was pas echt gelukkig als er een paar journalisten in de buurt waren. Dan kon hij laten zien hoe hij zijn wereldkampioenen De Kok en Van der Lee wist te 'kneden'. Zo zei hij het altijd: “De meisjes moeten gekneed worden.”

Ooms is een typische blootslaper. Belijdend lid van het machismo-gilde dat nog niet op de gedachte is gekomen dat een pyama van binnenuit komt en dus ook binnen moet gedragen worden. Blootslapers zijn ex-militairen die nooit over het trauma van hun legergroene onderbroektent heen zijn gekomen. Frans Derks is ook een blootslaper. Daarom waant hij zich dezer dagen voorzitter van AC Milan.

Ooms is zeker niet de enige trainer met een rafelige ethiek waar het gaat om macht over de persoon, manipulatie, motivatie en andere uitwassen van de afhankelijkheidsleer. Er wordt in trainingscomplexen en sportscholen wat afgeknoeid met pupillen, bakvissen en jonge dames. Soms ook met jonge heren. Maar de trainers zijn niet de enige schuldigen. De sporters degraderen zich, in hun blinde fascinatie voor succes en geld, vaak zelf tot ademende mummies. Ze ondergaan de karwats over geest, lichaam en schoot met een quasi vrijwillige nonchalance in de hoop dat ze er ooit sportief beter en rijker van worden. En wat te denken van tennisvaders als Peter Graf, Jim Pearce en Stefano Capriati die hun eigen kinderen van jeugd, vrijheid en onschuld hebben beroofd?

Sport en ethiek, laten we er maar over zwijgen. Het wordt zo'n triest feuilleton van heilige voornemens, halve waarheden en hele leugens. Het beeld alleen al van de KNVB-bobo's die zich in Amersfoort rijk zaten te rekenen met God en Staatsen aan hun zijde, dat was toch de mensheid op haar slechtst. Die vraatzucht, die graaiende ogen. En maar roepen dat de televisiekijker koning is.

In overleg met het NOC*NSF werd besloten de zaak-Ooms aanhangig te maken bij de tuchtcommissie van de Judo Bond Nederland. Of daar balsem zal te vinden zijn voor het verdriet van de meisjes is maar de vraag. Ik heb me laten vertellen dat nogal wat bondsheerschappen tegenwoordig een open rekening hebben bij Yab Yum.