Paus scherpt regels voor conclaaf aan

ROME, 24 FEBR. Paus Johannes Paulus II vindt dat de kardinalen die ooit eens een opvolger voor hem moeten kiezen, beter moeten kunnen slapen. Bij een nieuw conclaaf zullen de kardinalen niet meer worden ondergebracht in geïmproviseerde slaaphokjes in en bij de Sixtijnse kapel, maar in het comfortabele pension Santa Marta, binnen de muren van het Vaticaan.

Dat staat in de apostolische constitutie Universi Dominici Gregis (Heel de Kudde van de Heer) die de paus gisteren heeft gepubliceerd. Hierin scherpt hij bestaande regels voor een conclaaf verder aan. Het kiescollege bestaat uit maximaal 120 kardinalen.

Kardinalen van boven de tachtig mogen niet meedoen en alleen meebidden, op afstand. Een paus wordt gekozen met tweederde meerderheid, of met een absolute meerderheid als zeven stemmingen zonder resultaat zijn gebleven. Na iedere twee stemrondes worden de stembriefjes verbrand.

De stemmingen blijven gehouden worden in de Sixtijnse kapel. Of daarna de buitenwereld de uitslag blijft horen door middel van witte of zwarte rook staat niet vast. Dat had “een min of meer folkloristische betekenis en ik weet niet of deze methode zal worden gebruikt of een andere”, zei bisschop Jorge Mefia, de secretaris van het college van kardinalen, op een persconferentie.

De strenge regels voor geheimhouding die zijn ingevoerd onder paus Paulus VI zijn nog verscherpt. Schending hiervan leidt tot automatische excommunicatie. Hetzelfde geldt voor wie probeert audiovisuele apparatuur binnen te smokkelen. Contact met de buitenwereld is tijdens een conclaaf, dat vijftien tot twintig dagen na de dood van een paus begint, alleen in zeer uitzonderlijke omstandigheden toegestaan.

Met zijn zorg voor een betere nachtrust verlaat de paus de oorsprong van het woord conclaaf: cum clave, Latijn voor 'met de sleutel'. In de dertiende eeuw waren kardinaals eens meer dan twee jaar aan het ruziën over de vraag wie de nieuwe paus moest worden. Toen besloten de boze gelovigen van Viterbo, waar toen de bijeenkomst werd gehouden, de kardinalen op te sluiten tot ze het eens waren. Om de druk te vergroten werd het dak van het gebouw gehaald, zodat zon en regen ongehinderd naar binnen konden.