Geld voor Rusland

DE LENING VAN ruim tien miljard dollar voor Rusland die het Internationale Monetaire Fonds (IMF) deze week heeft aangekondigd, heeft onmiskenbaar een politieke bedoeling. De crediteur beschouwt haar als een financiële en morele ondersteuning voor Boris Jeltsin en zijn kandidatuur bij de presidentsverkiezingen in juni. De Amerikaanse en Duitse overtuiging dat Jeltsin, ondanks alles, de meeste zekerheid biedt op voortzetting van de hervormingen en op politieke stabiliteit, heeft ongetwijfeld een rol gespeeld.

Over de naleving van de voorwaarden bij de vorige lening aan Moskou is het IMF goed te spreken. Statistisch gesproken staat de Russische economie er nu beter voor dan sinds 1991 het geval is geweest. Maar het hervormingsproces is gehavend door de onregelmatigheden bij de privatiseringen, terwijl het vertrouwen van de bevolking in de zegeningen van de markteconomie, voorzover ooit aanwezig, zwaar is aangetast. Geen wonder dat de maatschappelijke onvrede zich vertaalt in steun aan nationalistische of communistische partijen en dat gedesillusioneerde hervormers onlangs nog pleitten tegen goedkeuring van de lening aan Rusland omdat van markthervormingen allang geen sprake meer is.

Op grond van optimistische prognoses over de inflatie en het begrotingstekort, en met de Russische toezegging dat eindelijk de export van energie (een van de belangrijke pijlers van Ruslands klepto-kapitalisme) geliberaliseerd zal worden, heeft het IMF niettemin een nieuwe lening goedgekeurd. Dat is riskant, gezien de manier waarop de regering-Tsjernomyrdin onder druk van Jeltsin terwille van diens herverkiezing alle remmen heeft losgegooid om de bevolking met grote kredieten weer voor zich te winnen.

MAAR JELTSIN NU een lening weigeren zou kunnen worden opgevat als een keuze tegen de Russische president en zou zijn kansen op herverkiezing wellicht nog verder verkleinen. Die politieke afweging heeft het IMF kennelijk gemaakt. De lening aan Rusland kan onmiddellijk worden stopgezet, waarschuwde IMF-directeur Camdessus, als het beleid van een toekomstige regering afwijkt van het hervormingspad. Deze steun aan Jeltsin is een risicovolle Westerse strategie. Op het ogenblik is er waarschijnlijk geen andere beschikbaar. Maar de gok wordt steeds groter.