Domper schatkist vooral incidenteel

DEN HAAG, 23 FEBR. Bijna tachtig procent van de belastingtegenvaller van 2,1 miljard gulden over 1995 is eenmalig. Dat blijkt uit de Februari-nota van minister Zalm (Financiën) die vandaag in de ministerraad wordt besproken.

De Februari-nota bevat de definitieve begrotingscijfers over 1995. Uit de nota blijkt dat de belastingtegenvaller vooral voor rekening komt van de inkomstenbelasting, die 1,6 miljard gulden minder opleverde dan verwacht. De Belastingdienst was sneller met het teruggeven van te veel betaalde belastingen (de zogeheten negatieve aanslagen). Verder vielen de rente-aftrekposten hoger uit, terwijl een deel van de belastingaanslagen niet meer voor de jaarwisseling kon worden geïnd.

De belastingtegenvaller over 1995 is voor bijna een half miljard gulden structureel en bijna 1,25 miljard incidenteel. De resterende tegenvaller van bijna een half miljard gulden is tijdelijk en zal in de loop van dit jaar alsnog binnenkomen. Volgens de afspraken in het regeerakkoord hoeven tegenvallende belastinginkomsten niet te worden gecompenseerd met extra bezuinigingen. De tegenvaller wordt 'verwerkt' in het financieringstekort van het rijk. Het financieringstekort over 1995 komt uit op 3,5 procent van het bruto binnenlands produkt. Om in aanmerking te komen voor de derde fase van de Economische en Monetaire Unie (EMU) is onder meer een tekort van niet meer dan 3 procent vereist. Volgens de Europese definitie bedraagt het Nederlands tekort 3,6 procent.

Tegenover de belastingtegenvallers staan uitgavenmeevallers in dezelfde orde van grootte (2,2 miljard gulden). Het rijk gaf met name minder uit aan de opvang van asielzoekers, het Infrastructuurfonds ter versterking van de economie (als gevolg van vertragingen bij projecten), bijstand en arbeidsvoorwaarden van onderwijspersoneel, en het verzekeren van exportkredieten. Door deze uitgavenmeevaller kon geld worden vrijgemaakt voor de omzetting van financieel ongunstige lease-contracten voor gevangenissen. Het ongedaan maken van lease-contracten brengt op de korte termijn extra uitgaven met zich mee, maar is voor de schatkist op den duur veel goedkoper.