Athene blokkeert weer Europees geld voor Turkije

BRUSSEL, 23 FEBR. Uit protest tegen de Turkse houding in het conflict in de Egeïsche Zee blokkeert Griekenland een financiële bijdrage van 375 miljoen ecu (ruim 780 miljoen gulden) die de Europese Unie heeft toegezegd aan Turkije.

Athene dreigt ook de associatieraad van de EU met Turkije, voorzien voor de tweede helft van maart, uit te stellen. Een aantal EU-lidstaten kan geen begrip opbrengen voor de Griekse houding en dreigt met tegenmaatregelen. Turkije op zijn beurt heeft zijn ambassadeur uit Athene teruggeroepen “voor een grootschalige heroverweging” van de relaties met Griekenland. “Geen Griekse stap tegen Turkije blijft onbeantwoord”, zei demissionair premier Tansu Çiller. De Griekse premier Simitis noemde het terugroepen van de ambassadeur “een Turkse aangelegenheid”. Turkije moet volgens Simitis beseffen dat Griekenland zijn eigen weg gaat in Europa. Deze houding van Turkije zal consequenties hebben, aldus Simitis gisteren in Parijs. Vandaag zou Simitis in Bonn gesprekken voeren met bondskanselier Kohl.

De financiële bijdrage aan Turkije zou maandag definitief goedgekeurd moeten worden door de vijftien EU-ministers van Buitenlandse Zaken, die dan voor een vergadering bijeen zijn in Brussel. De financiële steun hangt samen met de douane-unie tussen de Europese Unie en Turkije, die per 1 januari in werking is getreden. Het geld, dat de komende vijf jaar zou worden verstrekt, is bedoeld ter compensatie van gederfde importtarieven op produkten uit EU-landen, die nu vrije toegang hebben tot de Turkse markt.

Griekenland blokkeert de hulp aan Turkije wegens de hoog opgelopen ruzie over een onbewoond eilandje in de Egeïsche Zee. De Griekse premier, Costas Simitis, en de minister van Buitenlandse Zaken, Theodoros Pangalos, waren deze week in Brussel om te spreken met Commissievoorzitter Jacques Santer en commissaris Hans van den Broek (buitenlands beleid). Volgens Griekenland overtreedt Turkije de afspraken over de douane-unie, die goed nabuurschap voorschrijft.

Een aantal EU-landen, waaronder Frankrijk en Nederland, kan weinig begrip opbrengen voor de Griekse blokkade. Zij zullen er tijdens de ministerraad maandag waarschijnlijk op wijzen dat de douane-unie en het financiële protocol onderdeel zijn van een pakket aan afspraken, waaronder een door Griekenland begeerde toezegging over toetredingsonderhandelingen met Cyprus en Malta.

Pag.4: 'EU wil af van deze gijzeling door Griekenland'

Afgesproken is dat deze onderhandelingen beginnen een half jaar na het einde van de zogeheten intergouvernementele conferentie (IGC) over de toekomst van de Europese Unie. De IGC wordt waarschijnlijk medio volgend jaar afgesloten. “Wanneer de Grieken het hard spelen, zal dat gevolgen hebben voor andere dossiers”, aldus een Brusselse diplomaat. Het is niet de eerste keer dat Athene de douane-unie met Turkije dreigt te blokkeren, waarover vorig jaar maart na moeizame onderhandelingen overeenstemming werd bereikt. “De maat is al lang vol en men wil af van deze gijzeling door Griekenland.”

Andere EU-lidstaten en de Europese Commissie zijn gematigder in hun reactie. Zij hebben begrip voor de situatie waarin Griekenland verkeert en wijzen erop dat Athene slechts vraagt om uitstel, niet om nieuwe onderhandelingen. De nieuwe Griekse premier, Simitis, zou er niet op uit zijn de goede contacten met andere EU-landen in gevaar te brengen.