VVD-leider: nieuw regeerakkoord; Dijkstal wenst geen ingreep Bolkestein

DEN HAAG, 22 FEBR. Vice-premier Dijkstal (VVD) vindt dat VVD-leider Bolkestein het regeren aan het kabinet moet overlaten. De liberale voorman binnen het kabinet-Kok reageert daarmee op het voornemen van Bolkestein het regeerakkoord tussen PvdA, VVD en D66 open te breken om op een aantal terreinen nieuwe afspraken te maken.

“Laat Bolkestein gewoon zijn werk doen”, zei vice-premier Dijkstal vandaag over de fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer. Ook de fractieleiders van de regeringspartijen PvdA en D66, Wallage en Wolffensperger, wijzen een wijziging van de hand. D66-leider Van Mierlo zei vanochtend dat hij het staatsrechtelijk onjuist vindt dat er tussentijds een nieuw regeerakkoord wordt geschreven. Wel meent hij dat het kabinet voor belangrijke opdrachten staat op het terrein van werkgelegenheid, volksgezondheid, Europa, justitie en sociale zekerheid. Premier Kok wilde aan het begin van de middag nog niet reageren.

Bolkestein zei gisteravond voor RTL4 dat “het niet onmogelijk is” dat het regeerakkoord moet worden bijgesteld op het punt van gezondheidszorg, WAO en financieringstekort. Over deze aanpassingen wil hij voor de zomer “in eerste instantie” overleg voeren met premier Kok en vice-premier Van Mierlo, de leiders van de coalitiepartijen PvdA en D66.

Bolkestein zei gisteravond dat hij de beoogde aanpassingen in goed overleg met de partijleiders, ministers en fractievoorzitters wil bereiken. “Ik ben niet van plan om in mijn eentje het regeerakkoord lek te schieten”, zei hij. De VVD-leider gaat er vanuit dat D66 en PvdA ook bereid zijn te praten over aanpassingen. “De wereld verandert, de wereld van nu is niet de wereld van augustus 1994 en alleen zij die geen ideeën hebben veranderen nooit van idee”, aldus Bolkestein. Hij wees erop dat het in het buitenland wat slechter gaat met de economie en dat Nederland daarvan volgens hem de gevolgen ondervindt. “En dat betekent dat het kabinet dubbel en dwars moet opletten wat er gebeurt met de begroting.”

De regeringspartijen PvdA en D66 hebben in een reactie laten weten in principe geen bezwaar te hebben tegen een gesprek over het regeerakkoord. Van onderhandelingen tussen de partijleiders over herschrijving van het akkoord kan evenwel geen sprake zijn, menen PvdA-fractievoorzitter Wallage en zijn collega Wolffensperger van D66. “Als Bolkestein wil onderhandelen met Kok en Van Mierlo, dan had hij in het kabinet moeten gaan zitten”, aldus Wallage. “Nu moet hij het met mij doen.” Wolffensperger noemde het “staatsrechtelijk vreemd om halverwege de rit door het regeerakkoord heen te fietsen”. Hij zei dat het regeerakkoord is geschreven om een kabinet vier jaar te laten regeren. Bolkestein liet vanochtend weten dat hij uiteraard zaken wil doen met zijn collega-fractievoorzitters, maar dat dit alleen kan met instemming van hun politieke leiders.

Pagina 3: Over aanpassingen moet gesproken kunnen worden

Een woordvoerster van de PvdA wees er verder op dat de VVD-leider gisteren tijdens wekelijkse overleg tussen de coalitiepartners in de werkkamer van premier Kok niets heeft laten blijken van zijn zorgen. De coalitiepartners van de VVD wezen er dan ook dat Bolkestein eerst maar eens bij hen moet aankloppen in plaats van zijn ongenoegen via de televisie kenbaar te maken.Als hij dat doet, dan is er zeker te praten. “Het regeerakkoord is geen sjabloon, van zo moet het en zo zal het zijn”, aldus de PvdA-woordvoerster. “Over een veranderende situatie moet gesproken kunnen worden.” Ook D66 vindt aanpassingen in het regeerakkoord wezenlijk iets anders dan het herschrijven ervan. “We willen geen nieuwe formatieperiode.”

Bolkestein doet zijn uitspraken in een periode waarin het kabinet met flinke tegenvallers worstelt. Met name in de gezondheidszorg zijn de problemen groot. Minister Borst van volksgezondheid (D66) kampt met een tekort van 1,5 miljard gulden, maar ook in de andere sociale fondsen zijn de tekorten flink. Daar komt bij dat de VVD het financieringstekort graag extra wil verlagen om de staatsschuld zo doende te reduceren. Dat is weer van belang voor de toetreding tot de Economische en Monetaire Unie. Het ligt voor de hand dat de wensen van de VVD-leider moeten leiden tot extra bezuinigingen en daar zitten PvdA en D66 allerminst om te springen.

Overigens ontkende vanochtend een VVD-woordvoerder dat Bolkestein politieke spanningen heeft willen creëren. “Wat hij in essentie heeft bedoeld te zeggen is dat het goed gaat met de coalitie, zo goed dat we in twee jaar al een groot deel van de doelstellingen van het regeerakkoord hebben binnengehaald”, aldus de zegsman. “Bolkestein wil het met de andere twee politieke leiders nu graag hebben over hoe de komende twee jaar moeten worden ingevuld.”