Spanning groeit weer tussen Soedan en Oeganda

KHARTOUM, 22 FEBR. Door hernieuwde militaire acties van christelijk fundamentalistische rebellen in Noord-Oeganda zijn de spanningen tussen Oeganda en Soedan verder opgelopen. Vorige week vielen onverwachts een geschatte vijfhonderd opstandelingen van het Verzetsleger van de Heer (LRA) het noordelijke district Gulu binnen, voerden hevige strijd met regeringsstrijdkrachten en doodden burgers. “De vijand uit Soedan is terug”, bevestigde Chefe Ali, de legerleider van de Oegandese troepen in het noorden. “Ze beschikken over nieuw luchtafweergeschut, anti-tankmijnen, andere landmijnen en munitie.” Chefe Ali had nog slechts enkele maanden geleden uitgeroepen dat het LRA de nekslag was toegebracht.

Het bizarre LRA wordt aangevoerd door de catechist en kruidendokter Joseph Kony. Hij nam enkele jaren geleden het leiderschap over van Alice Lakwena, een ex-prostituée bij wie de Heilige Geest was binnengetreden. Na haar nederlaag en vlucht naar Kenia eind jaren tachtig vervolgde Kony haar kruistocht, die moet uitmonden in een Oeganda dat wordt bestuurd volgens de Tien Geboden.

Soedan ging Kony's beweging steunen als tegenzet voor Oeganda's hulp aan de Zuidsoedanese rebellenbeweging, het Soedanese Volksbevrijdingsleger (SPLA) van John Garang. Tijdens zijn grootschalige offensief in oktober ten noorden van de Oegandese grens veroverde het SPLA enkele militaire kampen van het LRA in Zuid-Soedan. Het SPLA leverde zijn krijgsgevangen, van wie de meesten ontvoerde kinderen waren, vervolgens uit aan Oeganda. Museveni verklaarde daarop de rebellie van het LRA dood.

Soedan slaat terug met dezelfde middelen waarmee het wordt aangevallen. Zo werden recente militaire operaties door Ethiopische regeringstroepen aan Soedans oostgrens onmiddellijk gevolgd door hernieuwde acties van een Ethiopische verzetsbeweging, het Oromo Bevrijdingsfront, dat evenals het LRA hulp van Soedan ontvangt.

De Soedanees-Oegandese relaties zijn uiterst slecht. Oeganda verbrak vorig jaar de diplomatieke betrekkingen. Volgens Soedan zit Oeganda achter het vorig jaar begonnen SPLA-offensief. De Soedanese president Beshir heeft daarom gedreigd met een invasie in Oeganda. Museveni op zijn beurt dreigde vorig jaar, na Soedanese bombardementen in Noord-Oeganda, met commando-invallen in Zuid-Soedan om bases van het LRA te vernietigen.

Bij acties vanuit Egypte, Eritrea, en Ethiopië tegen het moslim-fundamentalistische regime van Soedan vervult Oeganda een sleutelrol omdat het grenst aan door het SPLA beheerst gebied. Amerikaanse instructeurs leiden het Oegandese regeringsleger op en volgens aanhoudende, maar onbevestigde, berichten helpen deze Amerikaanse militairen ook het SPLA een handje. Amerika heeft Oeganda ook wapens geleverd; vanuit Eritrea en Ethiopië is over Oegandees grondgebied materieel naar het SPLA gegaan. Eritrese militaire instructeurs staan in Zuid-Soedan het SPLA bij.