Sober drama over een uit liefde vermoorde vader

Voorstelling: Dunschillertjesgeluk, door de PaardenKathedraal. Tekst en regie: Leonoor Pauw. Spel: Carola Arons, Herman Bolten ea.Gezien: 20/2 De Manege, Veeartsenijstraat A22, Utrecht. T/m 24/2 en van 27/2 t/m 2/3 aldaar; res 030-2730736.

Het lijkt zo gemakkelijk om een ander te doden: je haalt de trekker over en klaar is kees. Misschien is moorden wel zo'n populaire bezigheid omdat de dader denkt dat-ie daarmee iets oplost. De dood, zo redeneert men, maakt overal een eind aan, ook aan bijvoorbeeld problemen.

Dat deze redenatie een grove misvatting kan zijn, daar heeft Leonoor Pauw het over in het door haarzelf geschreven en geregisseerde stuk Dunschillertjesgeluk. Hoe en waar het slachtoffer om het leven kwam zien we in een filmfragment; het spel op de bühne, en daarmee het eigenlijke drama, begint pas als de moord al gepleegd is. Hoe moeten de daders nu verder? Wat moeten ze nu nog met elkaar? Op een afgelegen plek houden zij zich schuil, een jonge vrouw en twee met haar bevriende broers.

De een heeft aan de moordklus meegeholpen uit liefde voor zijn broertje, de ander uit liefde voor de vrouw - en zij, zij hield, zo lijkt het, van haar oude vader. Want haar vader is de overhoopgeschotene: de dochter wilde hem verlossen van zijn oorlogstrauma's. En daarmee van de trauma's van haarzelf. Door haar vader van kant te maken wilde de vrouw, waarschijnlijk een joodse, een punt zetten achter het hoofdstuk 'Tweede Wereldoorlog' - maar hoe kun je nu opeens iets vergeten waar je jarenlang mee overhoop gelegen hebt?

Gelukkig heeft Pauw niet gekozen voor de meest voor de hand liggende uitweg, de zelfmoord van de jonge vrouw. Het slot is weinig pathetisch. Filmbeelden, kleurloos en stom, markeren ook het einde van de voorstelling, en die verstilling bepaalt tevens de sfeer van alles wat tussen begin en einde zit. Ondanks de oplopende spanningen tussen de drie moordenaars blijft een echte geweldsuitbarsting uit, en dat is maar goed ook, want Pauw wil het niet over het geweld zelf hebben.

Voor een drama waarin zoveel gesuggereerd en zo weinig gezegd wordt is het door Roy Tukkers ontworpen toneelbeeld een tikje te realistisch. Rechts een stapel lege eierdozen, links een berg jutezakken met gaten waar witte veren uit steken, en verspreid over de langwerpige speelvloer wat aftandse meubels: een doorsnee-vormgeving die lonkt naar de even desolate maar veel ruigere decors van toneelgroep Hollandia.

    • Anneriek de Jong