Hoofdpijnfunctie

HET STAATSSECRETARIAAT van het departement van Justitie staat in Den Haag bekend als de 'hoofdpijnfunctie'. Vreemdelingenzaken vormen, zeker als het publicitaire aandacht betreft, de hoofdmoot van het pakket. Als het daarom gaat heeft de staatssecretaris haast nooit een vrolijke boodschap te vertellen. Altijd is er wel weer ergens een uitzetting van een vreemdelingengezin die de nodige commotie weet op te wekken. En het is altijd de staatssecretaris die daarop wordt aangesproken.

In een vraaggesprek met het weekblad Vrij Nederland maakt de huidige staatssecretaris van Justitie, Schmitz, er geen geheim van dat zij soms wel eens worstelt met haar portefeuille. “Je neemt toch het besluit over iemand anders leven”, zegt zij terecht. Tegelijk toont Schmitz zich ook een nuchter bestuurder als zij stelt dat “de strenge kant” bij het vreemdelingenbeleid hoort.

In die context is haar opmerking dat zij opziet tegen de resterende tweeëneenhalf jaar op het ministerie van Justitie niet zo'n vreemde. Het zou pas problematisch zijn als Schmitz op beleidsinhoudelijke gronden moeite had met haar functie. Maar daarvan is tot nu toe niets gebleken.

MAAR DE STAATSSECRETARIS heeft het zichzelf wel onnodig moeilijk gemaakt door in hetzelfde vraaggesprek de conclusies van de enquêtecommissie-Van Traa te recenseren. Ten eerste heeft het kabinet nog geen officieel standpunt naar buiten gebracht en bovendien was Schmitz in haar vorige baan aIs burgemeester van Haarlem direct betrokkene. Door het een “schande” te noemen dat de commissie-Van Traa de bevindingen van de commissie-Wierenga heeft weggewaaid en nog eens te onderstrepen dat in Amsterdam ten tijde van de IRT-affaire wel degelijk grote fouten zijn gemaakt, wordt zij weer volop partij.

De commissie-Van Traa heeft in haar conclusies een duidelijk onderscheid aangebracht tussen het huidige functioneren van bewindslieden en hun werkzaamheden in het verleden. Met haar uitspraken heeft Schmitz zelf die scheiding opgeheven. In het Tweede-Kamerdebat over de bevindingen van 'Van Traa' zal blijken wat daarvan de gevolgen zullen zijn.