Zeiltweeling paradepaard van verbond

ROTTERDAM, 21 FEBR. Door pech wisten ze zich pas op het allerlaatste moment te plaatsen voor de finale van de wereldkampioenschappen zeilen in de 470-klasse. En met veel geluk sleepten ze afgelopen weekeinde in het Braziliaanse Porto Alegre hun tweede wereldtitel in de wacht. Pech en geluk kenmerken de sportieve carrière van Ben en Jan Kouwenhoven, die na een “verloren jaar” weer als een van de favorieten voor een gouden medaille in Atlanta gelden.

De in Sneek geboren eeneiïge tweeling keerde gisteren uit Brazilië terug en gaf in het clubgebouw van de Rotterdamse Zeilvereniging een persconferentie. De gebroeders Kouwenhoven, woonachtig in Spijkenisse en Alblasserdam, droegen dezelfde kleren, maar hadden subtiel voor een andere kleur jack gekozen. Wel zo makkelijk om ze uit elkaar te houden. “Wie is nou Ben en wie is Jan”, was de eerste vraag die werd gesteld. Het verschil in bakkebaarden gaf uitsluitsel.

Zoals een echte tweeling betaamt, zijn de 'Kouwies' zoals ze zichzelf noemen, het vrijwel overal over eens. Eén onderwerp levert echter verschillende meningen op. In september vorig jaar werden ze door het Koninklijke Nederlandse Watersport Verbond (KNWV) uitgesloten van de kernploeg wegens tegenvallende resultaten. Gisteren zat de bondscoördinator Jeroen Pels weer naast zijn in ere herstelde pupillen. Volgens Jan Kouwenhoven (30) valt er wel wat te zeggen voor de toenmalige beslissing van de bond. “Ze geven financiële steun en dan moet je ook presteren. Het is achteraf makkelijk om te zeggen dat ze een verkeerde keuze hebben gemaakt nu we weer wereldkampioen zijn geworden.”

Zijn tien minuten oudere broer denkt daar anders over. “Vorig jaar waren we het niet met de keuze eens.” Volgens Ben schreef de bond de zeilers een te druk trainings- en wedstrijdprogramma voor. De broers gingen liever alleen in training voor de WK in Brazilië. Jan licht toe: “Wij hanteren een Amerikaanse aanpak. Een paar weken van te voren intensief voorbereiden is voldoende.”

In tegenstelling tot de KNWV hield sponsor O'Neill wel vertrouwen in hun prestaties. Ondanks een clausule die bepaalde dat het sponsorcontract ontbonden kon worden bij verwijdering uit de kernploeg. Volgens bondscoach Pels kon de tweeling geen aanspraak maken op financiële steun omdat zij anderhalf jaar nauwelijks wedstrijden zeilden. “De olympische voorbereidingscommissie heeft meetpunten nodig”, zei Pels. “Ik ben blij dat ze nu hebben gepresteerd en kunnen terugkeren in de kernploeg. Wij zullen dan ook opdraaien voor de kosten die ze gemaakt hebben om in Brazilië te komen.” Dat blijkt niet nodig, want de sponsor heeft het vervoer naar de WK betaald.

De bondscoach geeft toe dat de 'Kouwies' bij de Olympische Spelen de paradepaardjes van het KNWV zijn. Maar hebben de wereldkampioenen daar nog wel zin in na het voorval van vorig jaar? “Deze titel is voor ons geen revanche op de bond”, reageert Ben. “Wij zeilen voor ons zelf en niet om het verbond te bewijzen dat we het kunnen. De steun van de bond is een aanvulling, maar in principe kunnen we ook zonder.” De broers weten niet of ze voor de Olympische Spelen gebruik maken van de huidige bondscoach. “Er staan meer gegadigden op ons lijstje. Het moet vooral iemand zijn die veel verstand heeft van de boot.”

De boot met een lengte van 4.70 meter (vandaar de 470-klasse) is volgens de Kouwenhovens “de beste van de vloot”. De overstap naar nieuw materiaal is de reden van de terugval van afgelopen jaar. Naar een gewenningsperiode zijn ze weer terug aan de top. Voor de Olympische Spelen deze zomer maken de broers naar eigen zeggen een reële kans op de gouden medaille in hun klasse. “Dat moet ook wel als je twee keer wereldkampioen wordt”, meent Jan.

Bij de vorige Olympische Spelen in Barcelona behoorden ze ook tot de favorieten. Toen ging het echter mis. Jan: “We stapten toen te laat naar een ander soort boot over. We moesten te veel trainen en konden te weinig wedstrijden varen. We hebben gewoon een fout gemaakt. Met die ervaring doen we nu ons voordeel.”

De gebroeders zijn amateurs en zullen dat ook blijven. “Als je elke dag met het zeilen bezig bent, word je het moe. Ik ga morgen weer gewoon naar m'n werk”, illustreert Jan. “Zeilen beheerst niet geheel ons leven”, vult Ben aan, “wel een groot gedeelte.”

De jarenlange ervaring geeft de Kouwenhovens, die al vanaf hun elfde zeilen, een voorsprong op de rest van het deelnemersveld. “De meeste profs trainen de hele dag op snelheid, maar ze gebruiken die niet efficiënt”, zeggen ze eensgezind. “Er spelen meer factoren. De invloed van de omgeving, de stand van de wolken en de positie in het veld. Ik denk dat wij het hoogste rendement hebben gehaald uit alle variabale factoren. En dat is een kwestie van ervaring.”

Ze overleefden in Brazilië met maar één puntje verschil de voorrondens. Jan geeft pech als verklaring voor de matige start. “In de eerste ronde veranderde de weersomstandigheden en wie had er denk je geen wind? Juist, de Kouwies. We hadden de verradelijke wind nog niet door. Later wisten we er pas van te profiteren.”

Maar Ben en Jan hadden niet alleen pech. Voorafgaande aan de laatste race maakte de Engelse bondscoach van klassementsleider Merricks een rekenfoutje. Hij deelde zijn pupil mee dat hij al de kampioen was. Dus voer Merricks achterin met een groepje mee en bekommerde zich niet om de Nederlanders. De Kouwenhovens finishten in die negende race als eersten en kwamen er aan wal achter dat ze met driekwart punt hun onoplettende concurrent hadden verslagen. “Als dank krijgt hij bij de volgende ontmoeting een telraam van ons cadeau”, eindigt Jan zijn verhaal met Friese nuchterheid.