Faillissement dreigt voor Bremer Vulkan

BREMEN, 20 FEBR. In Duitsland wordt rekening gehouden met het faillissement van Bremer Vulkan, met 23.000 werknemers één van de grootste conglomeraten van werven en maritieme industrie in Europa. Vandaag wordt een definitieve beslissing hierover verwacht, maar vooruitlopend op een eventueel faillissement van Bremer Vulkan is de handel in aandelen van de werf afgelopen vrijdag op de beurs al stopgezet.

Crisisoverleg in Brussel tussen bestuursvoorzitter Udo Wagner, president-commissaris Hero Brahms en EU-commissaris Karel van Miert (mededinging) heeft gisteravond niet tot een oplossing geleid voor de financiële problemen bij Bremer Vulkan. Van Miert wilde niet speculeren over een eventueel faillissement van Bremer Vulkan.

Brussel speelt een sleutelrol in de onderhandelingen over een oplossing bij Bremer Vulkan, omdat de EU de Duitse werf een subsidie van 850 miljoen mark heeft gegeven voor de modernisering van een aantal Oostduitse werven (in Mecklenburg-Vorpommern, Rostock, Stralsund en Wismar) van Bremer Vulkan. Aangenomen wordt dat dit geld is gebruikt voor de financiering van andere noodlijdende onderdelen van de werf en niet voor modernisering in het voormalige Oost-Duitsland (waar 6000 mensen werken).

De afgelopen dagen is in Bremen, Bonn en Brussel koortsachtig gewerkt aan een reddingsscenario voor Bremer Vulkan. President Wagner schermt met opties van een eventuele koper die bereid zou zijn Bremer Vulkan in zijn geheel over te nemen maar ook over een doorstart van de werf na een faillissement in afgeslankte vorm. Maar in Bremen en Bremerhaven, waar 9500 werknemers van Vulkan werken, kunnen de door de grootste Duitse vakbond IG Metall opgetrommelde werknemers voor crisisberaad zich nauwelijks voorstellen dat het bedrijf ter ziele is.

Er heerst onvrede onder het personeel over het management en de banken die zelf maar eens “zouden moeten komen kijken waar het personeel in de vrieskou van twaalf graden onder nul dagelijks op de bouwplaats nog toe in staat is.” Er heerst ongeloof bij de wetenschap dat een bedrijf met een orderportefeuille van zeven miljard mark op de fles zou zijn.

Inmiddels heeft de deelregering van Bremen de noodlijdende werf een overbruggingskrediet verleend van 220 miljoen mark om de lopende orders te kunnen uitvoeren. Daarmee overtreden de Duitsers formeel opnieuw de subsidierichtlijnen van Brussel. Maar in het dok in Bremen ligt de romp van de Costa Olympia, een van de twee luxe cruiseschepen van 600 miljoen mark per stuk die Vulkan bouwt voor een Italiaanse rederij. Schepen die met onderdelen van drie werven van Bremer Vulkan worden gebouwd en moeten worden opgeleverd in 28 maanden in plaats van de gebruikelijke 32 maanden. Anders zou de opdracht naar de concurrent zijn gegaan. Karl-Heinz Schönberger heeft als voorzitter van de gezamenlijke ondernemingsraden gedreigd de bedrijfsterreinen van de werf te laten afsluiten zodat zenuwachtige toeleveranciers geen goederen weg kunnen halen.

De raad van commissarissen denkt dat alleen rigide maatregelen Bremer Vulkan nog kunnen redden. Een mogelijk scenario volgens voorzitter Hero Brahms is de afscheiding van de Oostduitse werven van het bedrijf. Die moeten nog steeds dringend gemoderniseerd worden, maar de Vulkan-kas is leeg. Over 1995 wordt met een verlies van 750 miljoen mark rekening gehouden. Zelfs op de bouw van schepen voor de lucratieve cruisemarkt dreigt Bremer Vulkan volgens een vooraanstaand scheepsbouwanalist 300 miljoen mark te verliezen. Bovendien is er geen onderbouwd businessplan.

Bremer Vulkan houdt zich bezig met het bouwen van handelsschepen (containerschepen), oorlogsbodems en het repareren en verbouwen van schepen. Een scala aan activiteiten dat geen enkele werf in Europa zich nog kan permitteren, gezien de moordende concurrentie uit het Verre Oosten. Maar het logge Vulkan-conglomeraat houdt zich naast de scheepsbouw ook nog bezig met de bouw van motoren, haventechniek, milieutechniek, machineonderdelen, deelneming in rederijen, handel en software. Om het bedrijf grondig te saneren zou volgens de banken een bedrag van minimaal 3 miljard mark nodig zijn. Zonder overheidsgaranties blijkt huisbanker Commerzbank echter niet bereid Bremer Vulkan te herfinancieren.

HDW, Bremer Vulkan en Rheinstahl bouwen in Duitsland nog steeds koopvaardijschepen. Het eens machtige Blohm & Voss uit Hamburg is er mee gestopt. Een deel van de problemen bij Bremer Vulkan is veroorzaakt door de Duitse eenwording. De Bondsrepubliek kreeg er zeven werven uit de DDR en 19.000 man personeel bij. Het verstoorde de sanering van de Duitse scheepsnieuwbouw, waar de werkgelegenheid tussen 1980 en 1990 met 25.000 naar 15.000 man was gedaald, behoorlijk. Nauwelijks zes jaar later is de bom opnieuw gebarsten en lijkt een nieuwe grote saneringsronde onvermijdelijk.

    • Marc Serné