Dagblad 'onthult' Frans plan voor Europese samenwerking; 'Geef groot land meer stem'

PARIJS, 20 FEBR. Frankrijk wil grotere landen en nationale parlementen meer zeggenschap geven in Europese zaken.

Dat blijkt uit een vandaag door het dagblad Le Figaro gepubliceerd document waarin de Franse doelstellingen staan voor de Intergouvernementele conferentie, die vanaf eind maart in Turijn het verdrag van Maastricht gaat herzien.

Op het presidentieel Elysée-paleis wordt het belang van het stuk enigszins gerelativeerd. De juistheid van de inhoud wordt niet ontkend, maar men geeft het al weken mee 'aan Franse politici die zich komen informeren over de Franse positie'.

Het is geen uitputtend document, maar eerder een opsomming van wat Parijs binnen een jaar nodig en mogelijk acht.

Opmerkelijk in deze tamelijk gedetailleerde standpuntbepaling is dat de Franse regering niet hoopt op korte termijn iets te veranderen aan het roulerend voorzitterschap van de Europese Unie.

Nu neemt iedere lidstaat nog steeds zes maanden dat voorzitterschap op zich, wat met vijftien leden al betekent dat men 7,5 jaar wacht op een volgende beurt. In de grote hoofdsteden bestaat daar steeds meer ongenoegen over.

Voor de korte termijn mikt Parijs echter op een verschuiving van het stemgewicht in de Europese Raad van Ministers, het orgaan dat in Franse ogen doorslaggevend is en ook scherper het mandaat van de 'uitvoerende' Europese Commissie moet vastleggen.

Eén-land-één-stem moet worden vervangen door een besluitvormingssysteem dat binnen de Europese ministerraad rekening houdt met “demografische en economische factoren en de financiële bijdrage van de lidstaten”.

Bovendien moet het aantal leden van de Europese Commissie worden verkleind om de effectiviteit te verhogen. De opdrachten moeten “systematischer, precies en dwingend” aan de Commissie worden gegeven door de Raad.

Daardoor zal de Commissie minder dan nu haar mandaat te buiten gaan. In het vervolg moet de Commissie bij tekortschietend mandaat terugkomen bij de Raad.

Over het Europees Parlement zegt het Franse document dat het huidige machtsevenwicht moet worden gehandhaafd, maar “de wetgevende procedures moeten worden vereenvoudigd”.

De huidige regeling voor de zetel van het Europees Parlement (Straatsburg, en Brussel) moet blijven zoals die is.

Parijs stelt zich ook ten doel de nationale parlementen meer te betrekken bij de vormgeving van de gemeenschappelijke Europese politiek.

Parijs denkt aan de oprichting van een 'Haut Conseil Parlementaire', die bijvoorbeeld zou kunnen bestaan uit twee leden van de nationale parlementen per lidstaat. Die Hoge Parlementaire Raad zou regelmatig bijeen moeten komen, aangevuld met leden van nationale Kamercommissies en leden van het Europese Parlement om erop toe te zien dat Europa strikter volgens het subsidiariteitsbeginsel wordt georganiseerd, dat wil zeggen dat nationaal en niet boven-nationaal wordt geregeld wat mogelijk is.

Om de gemeenschappelijke buitenlandse- en defensiepolitiek meer gestalte te geven streeft Parijs naar het instellen van een 'hoge vertegenwoordiger' van de Europese Unie, een functionaris die drie tot vijf jaar in functie is en zowel vertegenwoordigend als stimulerend moet optreden. Een president wordt hij niet genoemd, en ook hij zal verantwoording afleggen aan de Europese Raad (van regeringsleiders), die hem benoemt, en de Raad van Ministers, met wie hij zeer regelmatig overlegt. Parijs hoopt dat de IGC ook de band tussen de EU en de West-Europese Unie nader zal definiëren.

De Europese Commissie ziet haar bevoegdheden alleen uitgebreid, in de Franse visie, op het gebied van samenwerking van politie en justitie, waar Frankrijk streeft naar harmonisatie.

De Commissie zou meer voorstellen mogen doen. Ook daar een versterkte rol van de nationale parlementen en zelfs de gedachte om teksten op Europees niveau vast te stellen zonder te hoeven wachten op ratificatie van nationale parlementen.

    • Marc Chavannes