Bosnische Serviërs blijven dwarsliggen ondanks afspraken

SARAJEVO, 20 FEBR. De Bosnische Serviërs hebben gisteren duidelijk gemaakt dat zij zich niet zonder meer willen neerleggen bij de nieuwe afspraken die zondag in Rome zijn gemaakt over het vredesproces.

Servische commandanten gaven vandaag opdracht tot ontruiming van de Servische wijken van Sarajevo. Volgens de Serviërs zullen 50.000 inwoners de wijken verlaten voordat deze worden overgedragen aan de Bosnische regering.

In Mostar, waar vandaag de bewegingsvrijheid van de ingesloten moslims moet worden hersteld, diende gisteren de burgemeester van het moslim-deel van de stad zijn ontslag in uit protest tegen de in Rome overeengekomen regeling voor de hereniging. Het ontslag is echter door president Izetbegovic afgewezen. Vandaag hadden in Mostar moslim- en Kroatische politiemannen moeten beginnen met gezamenlijke surveillance, maar die is voor onbekende tijd uitgesteld.

De tweede man van het leger van de Bosnische Serviërs, generaal Zdravko Tihomir, bleef gisteren weg van het overleg van de gezamenlijke militaire commissie op een Amerikaans oorlogsschip in de Adriatische Zee. Dat werd gezien als een schending van de in Rome gemaakte afspraak dat de Serviërs hun boycot van de contacten met de NAVO zouden beëindigen.

De NAVO ging er gisteren van uit dat tot Tihomirs wegblijven was besloten door de politieke en de militaire leiders van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic en Ratko Mladic. Zij gelden als de verliezers van 'Rome', niet alleen omdat daar werd besloten dat de Bosnische Serviërs weer aan overleg gaan deelnemen, maar ook door de versoepeling van de regels voor het oppakken van mogelijke oorlogsmisdadigers. Karadzic en Mladic staan op de lijst van vermoedelijke oorlogsmisdadigers. De commandant van IFOR, admiraal Leighton Smith, vroeg zich gisteren af, doelend op Karadzic en Mladic, “waarom twee mensen aan de top het vredesproces kunnen lamleggen”. De speciale gezant voor de wederopbouw van Bosnië, Carl Bildt, waarschuwde echter tegen overhaaste conclusies over het wegblijven van Tihomir: “De reden kan technisch zijn, kan politiek zijn, kan tijdelijk zijn, kan permanent zijn. We weten het niet.”

Later gisteren zei de 'voorzitter' van het 'parlement' van de Bosnische Serviërs, Momcilo Krajisnik, dat de samenwerking met IFOR pas wordt hervat als de twee hoge Bosnisch-Servische officieren die op 30 januari werden gearresteerd en door de Bosnische regering zijn uitgeleverd aan het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden in Den Haag, weer zijn vrijgelaten.

De NAVO hoopt evenwel dat de Bosnische Serviërs zich alsnog soepeler zullen opstellen. Vandaag staat in Pale een gesprek op het programma tussen generaal Tihomir en de Britse IFOR-generaal Sir Michael Walker.

Pagina 5: Leider moslim-Mostar boos over regeling

De burgemeester van het moslim-deel van Mostar, Safet Orucevic, nam gisteren ontslag uit protest tegen de afspraken die door de Bosnische president Izetbegovic zondag in Rome over zijn stad zijn gemaakt. Die behelzen de verdeling van Mostar in zeven districten - drie voor de Bosnische Kroaten, drie voor de moslims en één gemeenschappelijke wijk -, de hereniging van de stad, het herstel van de bewegingsvrijheid voor alle burgers en gezamenlijke politiepatrouilles. Izetbegovic heeft de ontslagaanvraag direct afgewezen. Orucevic wilde met zijn aftreden protesteren tegen de aanpassing, in Rome, van de grens van de neutrale wijk. De door EU-bestuurder Hans Koschnick oorspronkelijk getekende verdelingskaart van Mostar - die onaanvaardbaar was voor de Bosnische Kroaten - werd in Rome gewijzigd. Het resultaat is voor Orucevic niet acceptabel, omdat naar zijn oordeel de neutrale wijk te klein is geworden. “Er hadden [in Rome] geen veranderingen moeten worden aangebracht. De gesprekken in Rome hebben het probleem-Mostar opgelost door een politiek compromis van de Bosnische leiding waaraan ik niet heb deelgenomen.”

President Izetbegovic verdedigde de beslissingen over Mostar gisteren met het argument dat die een nieuwe oorlog in Mostar - een van de hoofdtonelen van de moslim-Kroatische oorlog van 1992-1993 - hebben voorkomen. “Mostar stond op de rand van gevechten. We hadden bijna oorlog gehad”, aldus Izetbegovic.

In Mostar moest vandaag om twaalf uur de volledige bewegingsvrijheid van de 57.000 al jaren ingesloten moslims worden hersteld. Vanochtend werd besloten, de gemeenschappelijke patrouilles van moslim- en Kroatische politiemannen, die eveneens vandaag van start hadden moeten gaan, voorlopig uit te stellen. Een reden werd daar niet voor opgegeven. Wel werd om twaalf uur duidelijk dat de door de Kroaten van Mostar afgesloten bestandslijn tussen de twee sectoren voor het eerst niet langer als een barrière werd gebruikt: honderden moslim-jongeren - die jarenlang op de bestandslijn werden teruggestuurd - konden vrij naar 'Kroatisch' MOstar.

Franse troepen van de vredesmacht IFOR hebben gisteren in Ilijas, een Servische voorstad van Sarajevo, een groot munitiedepot van de Bosnische Serviërs ontdekt. Honderd soldaten bezetten het depot en troffen er twee mortieren, vier machinegeweren, een 107 mm raket, enkele raketwerpers en grote hoeveelheden munitie en explosieven aan. Het bestaan van het depot komt neer op een schending van de afspraken in het vredesproces. Ilijas is een van de wijken die volgende maand aan de Bosnische regering moeten worden toegewezen, en in zulke gebieden mogen de strijdende partijen geen wapens hebben. (Reuter, AP)