Eén miljoen Duitsers valt nog onder de oude VUT-regeling

BONN, 19 FEB. Voordat de nieuwe Duitse VUT-regeling over een paar jaar werkelijk besparingen gaat opleveren zullen nog circa één miljoen mensen aanspraak maken op de oude regeling. Daarmee zullen voor de sociale fondsen meerkosten van circa honderd miljard mark ontstaan. De sociale-premiedruk moet daardoor waarschijnlijk al dit jaar worden verhoogd tot ruim 20 procent van het bruto inkomen (nu 19).

Na dagen van onzekerheid over de financiële betekenis van het principe-akkoord over de verhoging van de VUT-leeftijd dat de Duitse regering vorige maandag met werkgevers en werknemers bereikte, heeft de voorzitter van de vereniging van sociale fondsen, Franz Ruland, gisteren met deze harde cijfers voor een schok gezorgd. Rudolf Scharping, voorzitter van de SPD-fractie in de Bondsdag, eist dat kanselier Helmut Kohl de kwestie nu, gezien de grote onrust over de toekomst van de sociale zekerheid, tot Chefsache maakt.

Aan minister Norbert Blüm (CDU, sociale zaken), die “blijkbaar geen weg meer weet in de door hemzelf geschapen chaos”, mag Kohl dat niet meer overlaten, vindt Scharping, die een “heldere inventarisatie van de financiële toestand van de sociale fondsen” wenst. Achtergrond voor Scharpings eis is dat in het vergrijzende Duitsland met zijn tot 4,2 miljoen opgelopen recordwerkloosheid grote financiële gaten bij die fondsen dreigen (voor 1996 wordt nu al gerekend op 10 miljard mark) als de premies niet worden verhoogd.

Het debat over de werkloosheid, de toekomst van de AOW en andere sociale uitkeringen, en over de premiedruk, gaat dadelijk een belangrijke rol spelen in de campagnes voor de regionale verkiezingen in Rijnland-Palts, Baden-Württemberg en Sleeswijk-Holstein (24 maart). De druk op de ketel is ook groot doordat Duitsland dit jaar absoluut moet bezuinigen op de collectieve uitgaven om zich op grond van zijn economische cijfers over 1997 (tekort en staatsschuld) te kwalificeren voor de Europese muntunie in 1999.

Het gerezen VUT-probleem is gecompliceerd. Iedereen, ook de vakbeweging en de SPD, erkent dat de vorige week afgesproken veranderingen op langere termijn noodzakelijke besparingen zullen opleveren. Maar de óók onmisbare garantie dat elke werknemer die op 14 februari 1996 - de gekozen peildatum - voldeed aan de tot dan geldende voorwaarden, zijn aanspraken behoudt, brengt op korte termijn enorme kosten mee.

Vorige week is afgesproken de leeftijdsgrens voor de VUT in drie jaarlijkse stappen tot 1999 van 60 tot 63 te verhogen en vanaf de leeftijd van (nu) 55 jaar een “glijdende regeling” te openen. Zeg voor een halve baan tegen 70 procent van het netto loon op voorwaarde dat bedrijven nieuwe werknemers in dienst nemen. Op die manier zouden meer banen ontstaan terwijl de sociale fondsen worden ontlast.

Volgens de afgesproken vertrouwensgarantie voor tot 14 februari 1996 bestaande rechten komen 731.000 mensen boven de 60 de komende jaren in aanmerking voor vervroegde pensionering. Hun aanvragen zijn in de meeste gevallen al bewerkt, het gaat hier om 486.000 werklozen van 55 jaar en ouder, 131.000 die al geheel of gedeeltelijk gebruik maakten van sociale overgangsregelingen en 114.000 die “niet meer bemiddelbaar” heetten.

In de afgelopen weken, hebben bovendien nog circa 200.000 mensen boven 54 jaar nog snel aanspraak op de “oude” gecombineerde VUT/AOW-regeling gebruik gemaakt schat Ruland.

    • J.M. Bik