Bundesbank maant Bonn over budgettekort

BONN, 16 FEB. De Duitse overheden moeten snel en flink naar het snoeimes grijpen wil de Bondsrepubliek over 1997 voldoen aan de toetredingsvoorwaarden voor de Europese muntunie in 1999. Deze waarschuwing geeft de Bundesbank in haar vandaag vrijgegeven maandrapport.

Het totale Duitse financieringstekort steeg over 1995 tot 130 miljard mark of 3,6 procent, 20 tot 25 miljard meer dan in 1994 en daarmee “ruim” boven de eis van 3 procent. Belastingtegenvallers wegens de verslechterde economische conjunctuur, stagnatie in de bouwsector, achterblijvende consumptie en dalende binnenlandse investeringen hebben daarbij een rol gespeeld. Daarnaast telden voor exportbedrijven de effecten van de harde D-mark en de doorwerking van de “dure” CAO's van voorjaar 1995 mee. Dat de Duitse export niettemin een hoog volume behield was slechts mogelijk door scherpere prijscalculaties. Daardoor daalden de winsten en belastingafdrachten.

Weliswaar heeft minister Theo Waigel (CSU, financiën) in de begroting-1995 voor de eerste keer een schuld van het Treuhand-instituut (37 miljard) als relevante verplichting opgenomen, maar daar staan aanzienlijke baten tegenover uit privatisering van overheidseigendommen. Die baten tellen mee voor de nationale tekortbepaling, maar - als interne financiële transacties - niet bij de toetsing voor de toetreding tot de muntunie, aldus de Bundesbank.

De centrale bank noteert kritisch dat de Duitse deelstaten en gemeenten hun tekorten over 1995 niet, zoals was geraamd, hebben beperkt maar met 5 tot 10 miljard mark hebben vergroot. Voorts is er in 1995 een tekort van 15 miljard in de sociale zekerheid ontstaan nadat uitgaven en premie-inkomsten daar in 1994 nog in evenwicht waren. Oorzaken: meer uitgaven, minder inkomsten door de gestegen werkloosheid, verhoging van de uitkeringen in Oost-Duitsland en het massale vroege gebruik van VUT- regelingen.

Toch is de centrale bank niet pessimistisch over de vraag of de Bondsrepubliek zich in 1997 voor de Europese muntunie zal kwalificeren. Zij verwacht dat de Duitse conjunctuur in de tweede helft van 1996 weer aantrekt, ook als gevolg van een sterkere buitenlandse vraag, en dat de belastingopbrengsten later dit jaar en in 1997 zullen verbeteren. Maar daarnaast moeten door bezuinigingen de collectieve lastendruk en het financieringstekort worden verlaagd. Dat moet om nationale redenen gebeuren én wegens de eisen van de muntunie. Eerste stappen om te voldoen aan die “dubbele uitdaging” zijn gezet, vindt de centrale bank, die daaromtrent verwijst naar recente beginselakkoorden van regering en sociale partners over CAO-matiging, belastingverlaging, wijziging van het geldende VUT-regime.