Bangladesh: pijnlijke vertoning voor bewind

DHAKA, 16 FEBR. De parlementsverkiezingen in Bangladesh zijn gisteren uitgelopen op een pijnlijke vertoning voor de regering van premier Khaleda Zia. Niet alleen kwamen er veertien mensen om het leven en raakten honderden gewond, maar ook bleef de opkomst van de kiezers, volgens bijna alle berichten, steken op niet meer dan hooguit 10 tot 20 procent.

In afwezigheid van de oppositiepartijen, die tot een boycot hadden opgeroepen, stond de zege van de regerende Nationale Partij van Bangladesh (BNP) al van tevoren vast. Vanmorgen, toen bijna de helft van de stemmen was geteld, had de BNP al meer dan 100 zetels op haar naam geschreven. Slechts één onafhankelijke kandidaat had ook een zetel gewonnen.

Vermoedelijk uit verlegenheid met de situatie heeft de regering nog geen officiële opkomstpercentages bekendgemaakt. Premier Khaleda Zia, die officieel aan de verkiezingen vasthield omdat de constitutie die voorschreef maar in de praktijk uit overwegingen van prestige, heeft nog niet in het openbaar gereageerd op het verloop van de stemming.

De oppositieleidster, Sheikh Hasina Wajed, verklaarde gisteren op een persconferentie dat door het massale wegblijven van de kiezers was aangetoond dat de regering van haar rivale geen enkele legitimiteit meer had. “Ze moet weg”, riep Sheikh Hasina. “Ze heeft geen wettelijk recht meer om aan te blijven, ze heeft geen moreel recht meer.”

Wat de oppositieleidster er niet bij vermeldde was dat veel kiezers niet kwamen opdagen uit vrees voor gewelddadigheden van de kant van aanhangers van de Awami-liga. Vooral in Dhaka was het gisteren bijna uitgestorven op straat, maar ook op het platteland zagen veel potentiële aanhangers van de BNP maar liever af van stemmen. De uitslag stond bovendien toch al vast, dus wat had het voor zin om dan risico's te nemen, redeneerden veel burgers. Dat hun vrees niet ongegrond was, bleek uit cijfers van de kiescommissie. Dit meldde dat in het hele land ondanks de massale aanwezigheid van politie en paramilitaire troepen veertien mensen waren gedood en 300 gewond.

Sheikh Hasina riep de president op een neutrale overgangsregering te benoemen, die als voornaamste taak zou hebben het organiseren van nieuwe verkiezingen. Strikt genomen is hiertoe echter geen reden. Khaleda Zia heeft slechts in overeenstemming met de constitutie gehandeld. Op grond daarvan was ze verplicht voor eind februari nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Evenmin was ze grondwettelijk verplicht af te treden voor de verkiezingen. Het weglopen van de oppositie uit het parlement en de daarop volgende boycot van de verkiezingen is constitutioneel gezien daarentegen heel wat dubieuzer.

Niettemin was duidelijk dat verkiezingen zonder deelname van de oppositie geen zin had, maar geen van de beide vrouwen was bereid om vooraf nog water bij de wijn te doen. Of dat nu, na de mislukte verkiezingen van gisteren zal veranderen, staat te bezien.