Astma na koken op gas in Engeland aangetoond

ROTTERDAM, 16 FEBR. Vrouwen die op gas koken lopen een twee- tot driemaal zo grote kans op astma-aanvallen en CARA-verschijnselen als vrouwen die elektrisch koken. 7,6 Procent van de vrouwen die op gas koken hadden in het voorafgaande jaar een astma-aanval gehad, tegen 3,4 procent van de vrouwen die niet op gas koken.

Dit blijkt uit Engels onderzoek onder bijna 1900 inwoners van het graafschap East-Anglia. Daar kookt ongeveer 60% van de bevolking op gas. De resultaten van het onderzoek zijn vandaag gepubliceerd in het Engelse medische tijdschrift The Lancet.

De onderzoekers denken dat de vrijgekomen stikstofoxyde of -diofoxyde tijdens het koken de oorzaak van de astma-aanvallen kan zijn. Vrouwen hebben daar meer last omdat ze vaker aan het fornuis staan, of omdat ze gevoeliger zijn voor de verontreinigende verbindingen, het onderscheid daartussen hebben de onderzoekers niet kunnen maken. In Nederland, waar in 86 procent van de huishoudens op aardgas wordt gekookt, is het verband tussen open gasvuur en astma ook onderzocht. De Wageningse hoogleraar gezondheidsleer dr.ir.B. Brunekreef vond iets meer astma bij kinderen in huishoudens waar op gas wordt gekookt. Brunekreef: “Er zijn in het verleden in een aantal landen kleinere studies uitgevoerd. Als je die bundelt zie je een effect, maar niet zo groot als in het Engelse onderzoek.”

Ir.P. Rombout, inhalatietoxicoloog bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) in Bilthoven, wijst er op dat in Nederland niet alleen zeer veel op aardgas wordt gekookt, maar dat het ook het land is met de hoogste dichtheid gasgeisers zonder afvoer van verbrandingsgassen. In de Nederlandse keukens hangen gedurende het half uur van grote kookactiviteit, volgens Rombout, regelmatig concentraties stikstofdioxyde (NO) van rond de 800 microgram per kubieke meter lucht. De Engelse onderzoekers noemen piekwaarden van tegen de 1000 microgram per m. Astmapatiënten krijgen in een testlaboratorium bij lichte inspanning vaak al last van hun aandoening bij NO-concentraties van 560 microgram per m. In de buitenlucht hangt gemiddeld minder dan 100 microgram per m, maar in sterk verontreinigde lucht komen pieken voor van enkele honderden microgrammen per m. Een woordvoerder van de Gasunie wijst echter op verschillen tussen Nederlandse en Engelse huizen. “Nederlandse huizen worden beter geventileerd dan Engelse. In ons land heeft 70 procent van alle huizen een afzuigkap die lucht naar buiten afvoert. In Engeland hangen voornamelijk circulatiekookkappen die kwalijke luchtjes filteren.”

De Engelse onderzoekers schrijven bijna eenderde van astma-aanvallen toe aan het gebruik van gas. Brunekreef: “Dat is een riskante berekening. De huisstofmijt is de belangrijkste veroorzaker van astma-aanvallen, maar met een vragenlijsten-onderzoek kun je de aanwezigheid van huisstofmijt niet achterhalen. Het blijft bij astma-onderzoek erg moeilijk om veroorzakende factoren te kwantificeren.”