Top in Rome moet vredesproces redden

SARAJEVO, 15 FEBR. De internationale gemeenschap belegt zaterdag en zondag een bijeenkomst in Rome om het vastgelopen vredesproces in Bosnië uit het slop te halen. Aan de bijeenkomst nemen de presidenten van Bosnië, Kroatië en Servië deel.

De bijeenkomst is er een van de contactgroep, die bestaat uit vertegenwoordigers van de VS, Rusland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland. De groep wordt uitgebreid met vertegenwoordigers van Italië, Canada en Spanje. De Amerikaanse regering wordt vertegenwoordigd door bemiddelaar Richard Holbrooke. De presidenten Izetbegovic van Bosnië, Tudjman van Kroatië en Milosevic van Servië zullen elkaar in Rome voor het eerst ontmoeten sinds de ondertekening van het vredesakkoord in december.

Volgens bronnen in Sarajevo is het de bedoeling van de internationale gemeenschap de drie presidenten ertoe te brengen, zich nogmaals publiekelijk uit te spreken voor een volledige uitvoering van het vredesakkoord. Twee ernstige conflicten hebben het vredesproces zo goed als lamgelegd. Het eerste is de aanhouding, door de Bosnische regering, van twee hoge Bosnisch-Servische officieren en hun uitlevering aan het Haagse VN-tribunaal. Het tweede is het conflict tussen de Bosnische Kroaten en de moslims over de hereniging van Mostar.

De leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, veroordeelde gisteren de arrestatie en uitlevering van de twee officieren, generaal Djordje Djukic en kolonel Aleksa Krsmanovic, als “een internationale schande”. De Bosnische Serviërs hebben inmiddels uit boosheid alle contacten met de NAVO-vredesmacht IFOR verbroken. Woordvoerders van de NAVO uitten zich gisteren in Sarajevo bezorgd over die verbreking van alle communicatie. Ze zeiden dat contact op hoog niveau met de Bosnische Serviërs inmiddels niet meer bestaat en dat van contact op laag niveau nog slechts incidenteel sprake is. De Bosnisch-Servische officieren, aldus deze woordvoerders, vermijden contact in kennelijke afwachting van nieuwe bevelen van hun leiding.

De Duitse minister van buitenlandse zaken, Klaus Kinkel, heeft Kroatië gisteren na een vruchteloos gesprek met de Kroatische president Tudjman gewaarschuwd dat het financiële hulp en nauwere banden met de EU op het spel zet als het niet meewerkt aan de oplossing van het conflict in Mostar. Kroatië, aldus Kinkel, wil lid van de Raad van Europa worden, wil deelnemen aan het wederopbouwprogramma van de EU, wil profiteren van de hulpprograma's Phare en Tacis en wil een samenwerkingsakkoord met de EU. Volgens Kinkel zet Zagreb dit alles op het spel als het zijn invloed niet aanwendt om de vastgelopen situatie in Mostar op te lossen. Doelend op een ernstig incident, vorige week, waarbij de Duitse EU-administrateur in Mostar werd bedreigd en beledigd zei Kinkel dat Zagreb “de instigatoren van de provocatie [in Mostar] van het politieke toneel” moet verwijderen.

In Sarajevo zijn gisteravond twee mensen gewond geraakt toen de bus van het centrum naar de Servische voorstad Ilidza door onbekenden onder vuur werd genomen. Het busvervoer naar Ilidzda was gisterochtend voor het eerst sinds de oorlog bijna vier jaar geleden begon op gang gebracht, onder zeer grote publieke belangstelling. (Reuter, AP, AFP)