Politiek Italië: verkiezingen nu onvermijdelijk

ROME, 15 FEBR. De meeste Italiaanse politici, de werkgevers en de grootste vakbond zeggen dat snelle verkiezingen onvermijdelijk zijn geworden nu de poging om een hervormingskabinet op brede politieke basis te vormen, is mislukt.

President Oscar Luigi Scalfaro moet de knoop doorhakken, maar hij heeft nog geen besluit genomen. Scalfaro is aan het onderzoeken of een terugkeer van het nu demissionaire zakenkabinet van Lamberto Dini haalbaar is. Omdat het rechtse blok zich daartegen verzet, maakt Dini weinig kans. Er wordt op gespeculeerd dat Scalfaro komend weekeinde het parlement ontbindt en vervroegde verkiezingen uitschrijft voor eind april.

De linkse leider Massimo D'Alema en Gianfranco Fini, leider van de ex-neofascistische Nationale Alliantie, hadden dinsdagavond al gezegd dat verkiezingen de enige oplossing zijn. Mediamagnaat Silvio Berlusconi pleitte toen nog voor een zakenkabinet met parallel daaraan de verkiezing van een grondwetgevende vergadering die een deel van de grondwet moet herschrijven. Gisteravond kwam hij daarop terug.

“Wij vragen aan Scalfaro het woord weer aan de Italianen te geven,” zei Berlusconi. “Alleen algemene verkiezingen kunnen het gescheurde gordijn van onze democratie herstellen en ons land een stabiele regering geven.” De werkgeversorganisatie Confindustria en de linkse vakbond CGIL hebben zich in dezelfde zin uitgelaten.

De financiële markten hebben negatief gereageerd op het mislukken van de formatiepoging van oud-minister Antonio Maccanico. De index van de Milanese beurs daalde met 4,1 procent en de lire verloor op de valutamarkten fors terrein, zowel ten opzichte van de mark en de gulden als ten opzichte van de dollar.

D'Alema zei in een tv-debat met Fini gisteravond dat Italië een belangrijke kans heeft laten lopen om zijn politieke bestel te stroomlijnen. “Verkiezingen lijken me nu onvermijdelijk maar het risico bestaat dat ze niets oplossen,” zei D'Alema. Rechts en links houden elkaar in de opiniepeilingen ongeveer in evenwicht, met een grote groep zwevende kiezers en een mogelijke sleutelrol voor de federalistische Lega Nord.

Volgens Fini was een akkoord over de hervormingen onhaalbaar gezien de grote meningsverschillen tussen links en rechts. Rechts wil een presidentieel stelsel, terwijl links meer macht willen leggen bij het parlement uit angst voor een sterke man. Fini heeft bevestigd dat Berlusconi de kandidaat-premier van rechts zal zijn, ondanks de problemen die hij heeft met de justitie.

    • Marc Leijendekker