Melkert: sociale rechten in nieuw EU-verdrag

DEN HAAG, 15 FEBR. In het nieuwe verdrag van de Europese Unie moeten de sociale grondrechten van de Europese burgers worden opgenomen. Dat heeft minister Melkert (Sociale Zaken) vanmorgen gezegd tijdens een bijeenkomst van het Europees Verbond van Vakverenigingen (EVV) in Amsterdam.

De regeringsfracties reageren verdeeld op het initiatief van Melkert. De VVD is tegen het opnemen van de sociale grondrechten. “Er is in de Europese Unie geen gebrek aan sociale wetgeving”, zegt het Tweede Kamerlid Hoogervorst. Hij verwacht dat een dergelijke maatregel tot extra wet- en regelgeving zal leiden vanuit 'Brussel'. Die vrees wordt ook gedeeld door het CDA-Kamerlid Van der Linden. Volgens Hoogervorst is de PvdA-minister bezig met “symboolpolitiek”.

PvdA en D66 reageren positief op het voorstel van Melkert. “In het nieuwe verdrag moet meer aandacht komen voor de werkgelegenheid in de Europa”, zegt D66-afgevaardigde Ybema. “Als het opnemen aan van de sociale grondrechten daar een bijdrage aan kan leveren, heb ik er vrede mee.”

Premier Kok toonde zich onlangs een voorstander om het streven naar volledige werkgelegenheid, naast de EMU, op te nemen in het verdrag van de Europese Unie. Het PvdA-Kamerlid Van der Ploeg verwacht - in tegenstelling tot VVD en CDA - niet dat het opnemen van sociale grondrechten tot extra wet- en regelgeving zal leiden.

Eind maart start in Turijn de Intergouvernementele Conferentie (IGC) voor de herziening van het verdrag van Maastricht. Het is de bedoeling om het nieuwe verdrag in de eerste helft van 1997 af te ronden. Op dat moment is Nederland voorzitter van de Europese Unie.

Melkert toonde zich vanmorgen tijdens de EVV-bijeenkomst verbaasd dat het huidige verdrag van Maastricht geen enkele verwijzing naar sociale grondrechten bevat. Wel bereikten elf van de twaalf lidstaten eind 1989 een akkoord over een Sociaal Handvest waarin de sociale grondrechten van de Europese burgers, in het bijzonder de werknemers, zijn vastgelegd. Alleen Groot-Brittannië distantieerde zich van het handvest met de opmerking van de toenmalige premier Thatcher dat het tot de terugkeer van het marxisme en de klassenstrijd in de EG zou leiden.

Melkert maakte vanochtend niet duidelijk wat hij precies onder 'sociale grondrechten' verstaat. Maar de toegevoegde waarde ervan moet duidelijk zijn voor alle ingezetenen van de EU, aldus Melkert.

De PvdA-minister wijst erop dat het kabinet al inzet op een voldoende mate van werkgelegenheid in de gemeenschap, als tegenwicht tegen de vele monetaire en financiële passages in het verdrag. “Dat is essentieel om de Europese burgers en hun directe belangen te blijven betrekken bij de opbouw van de Unie. Op dezelfde manier kan ook het opnemen van fundamentele sociale rechten de Unie dichter bij de burger brengen”, aldus de bewindsman.

Melkert wijst erop dat verdragsaanpassingen makkelijker zijn gezegd dan gedaan. Tot de technische haken en ogen behoren onder meer de afstemming met internationale verdragen (ILO-conventies, het VN-verdrag van Kopenhagen, het Europees Sociaal Handvest) en de positie van het Europese Hof van Justitie. De oplossing van deze problemen mag echter niet leiden tot een nietszeggend compromis. Vrijblijvende opmerkingen kunnen zelfs contraproductief uitpakken, omdat ze effectievere wetgeving kunnen ondergraven, aldus de bewindsman.