Kinderen kritiseren hardop foto's en schilderijen

In Villa Achterwerk: Hardop Kijken. Ned.3, 18.06-18.10u.

Wat is leuker dan in een museum lopen en luisteren naar wat anderen over het geëxposeerde te zeggen hebben: wat ze er in zien, wat ze er van vinden, welke kunstenaar het gemaakt zou hebben. Waarschijnlijk had programmamaker Michel Kapteijns dit geheime genoegen in gedachten toen hij voor het VPRO-programma Villa Achterwerk de zevendelige serie Hardop Kijken maakte. Per aflevering van vier minuten worden steeds enkele afbeeldingen getoond, waar een groepje kinderen buiten beeld commentaar op levert.

Wie de kinderen zijn wordt niet verteld, maar te oordelen naar het taalgebruik zijn ze een jaar of tien. Ze bekijken een tekening van Peter van Straaten, een schilderij van Courbet of een foto van twee zoenende mannen en twee zoenende vrouwen. Ze vertellen wat ze zien en vervolgens slaan ze aan het fantaseren over de omstandigheden waar de geportretteerden in verkeren. Hun reactie is in eerste instantie voorzichtig, maar wordt allengs hilarischer en uitzinniger.

“Ontspan je nou, Hans”, zegt een vrouw op het strand tegen haar volledig aangeklede, stijfjes zittende partner in een tekening van Peter van Straaten. Volgens het groepje commentatoren zit de man daar “heel sjiek en heel boos” wegens het zwembroekje van de vrouw. Dat zit immers helemaal tussen haar billen en daar kan de man toch niet met goed fatsoen naast gaan liggen?

Het is grappig te horen waaruit de kinderen hun conclusies trekken. De man met onduidelijke koopwaar (“Hij verkoopt sneeuwballen”, “Maar waarom zou hij sneeuwballen verkopen, de kinderen kunnen toch zelf hun sneeuwballen maken, er ligt genoeg sneeuw”) op een foto, is duidelijk géén zwerver want zwervers dragen nooit een bruine broek, zegt een jongen, met instemming van de anderen.

Het zijn voornamelijk foto's die de kinderen ter overdenking hebben gekregen. Dat is jammer want een schilderij als Courbets Dejeuner sur l'herbe roept de aardigste reacties op. “Mijn moeder zou nooit bloot gaan zitten met allemaal andere mannen dan mijn vader”, “Vroeger deden ze dat wel vaker”, “Vroeger, waarom zou dit vroeger zijn en niet van deze tijd? Misschien is het wel gewoon voor de Playboy!”.

    • Hester Carvalho