'Wat uitstraling betreft deed wethouder Smit het beter in Japan dan in de VS'

ROTTERDAM, 14 FEBR. Na de vernietigende nederlaag van de stadsprovincie bij het refendum van 7 juni verbond havenwethouder R. Smit zijn lot al aan de stadsprovincie. CDA en VVD hadden het referendum niet gewild, voerden lauw campagne en ervoeren het referendum als verraad van coalitiegenoten PvdA, D66 en GroenLinks. Dat hij zich aan zijn woord houdt, heeft menigeen in Rotterdam toch nog verrast.

In tegenstelling tot collega-wethouder Van den Muijsenberg van de VVD, die alle vluchtwegen heeft opgehouden met zijn voornemen “zich op zijn positie te beraden” als de stadsprovincie sneuvelt, is Smit geen type om op zijn woorden terug te komen. In interviews gaf hij herhaaldelijk te kennen niet verder te kunnen werken zonder uitzicht op een stadsprovincie.

Toen de 31-jarige econoom Smit eind 1989 toetrad tot het college van B en W, kreeg de CDA-bestuurder de haven in de schoot geworpen, sins mensheugenis een monopolie van de Rotterdamse PvdA. Daarnaast was hij als wethouder regiozaken nauw betrokken bij het overleg over de stadsprovincie. In het nieuwe college van B en W dat in 1994 aantrad, kreeg hij financiën in zijn portefeuille.

Smit gold als een bestuurlijk talent binnen de CDA. Sinds zijn aantreden heeft hij op de Coolsingel en de havenbedrijven een goede indruk gemaakt. Commissievergaderingen onder zijn leiding verliepen strak en efficiënt. Op werkbezoeken werd echt hard gewerkt. Bekend is hoe hij bij aankomst in verre havensteden om 1 uur 's nachts zijn ambtenaren nog eens aan het werk zette om de volgende dag goed beslagen ten ijs te komen. Hij deed zijn zaakjes grondig, zonder de indruk te wekken het soort dossiervreter te zijn die in details ten onder gaat, zoals zijn collega-wethouders van de PvdA wel wordt verweten. Volgens raadslid R. van Middelkoop, die al meer dan tien jaar met Smit heeft samengewerkt, ontbreekt het de wethouder evenwel aan 'media-perfomance'. “Hij is niet het type van de snedige one-liner”. Smit had soms de neiging de rug al te recht te houden. Zo trok hij onlangs na kritiek in de raad een plan voor een nieuw havencommunicatiesysteem in. “Op zich was iedereen vóór”, zegt Van Middelkoop. “Maar het moest op bepaalde punten worden aangepast. Maar Smit trekt het plan dan helemaal terug.” Wat uitstraling betreft, deed de wethouder het beter in Japan dan in de VS, aldus Middelkoop.

Toen in de afgelopen jaren de ontwikkeling van de Rotterdamse haven stagneerde en complexe onderhandelingen met de buurgemeenten in het verschiet lagen over vernieuwing van de infrastructuur, schaarde Smit zich achter burgemeester Peper in zijn kritiek over de “stroperigheid” van het bestuur. In de vijandige sfeer die nu de boventoon zal voeren in de relatie tussen Rotterdam en zijn buren, denkt hij niet langer te kunnen functioneren.

Smit is momenteel in Roemenië. Pas begin komende week zal hij zijn aftreden officiëel bekendmaken. Zijn terugtreden stelt de grote coalitie van CDA, VVD, PvdA, D66 en GroenLinks voor grote problemen. Aan de Coolsingel wordt betwijfeld of de Rotterdamse CDA een kandidaat in huis heeft om Smits' zware portefeuille over te nemen. Eerste gegadigde zou CDA-fractieleider D. Dekker zijn, maar hij heeft zich weinig populair gemaakt door zijn weigering zich te binden aan een ongedeeld Rotterdam.

bpPvdA-fractieleider E. Kuyper liet vanmorgen al weten “dat er wel iets meer moet gebeuren dan een afscheidsreceptie”. Het referendum heeft een diepe kloof geslagen tussen CDA, VVD enerzijds en PvdA, D66 en GroenLinks anderszijds. Maar geen van beide combinaties bezit voldoende draagvlak in de gemeenteraad. Een college zonder CDA lijkt voor de VVD onverteerbaar, al staat deze partij onder leiding van raadsveterane Ter Kuile, voor wie bestuurlijke harmonie het hoogste goed is. Blijft de VVD, dan leert een rekensom dat er minstens drie nieuwe wethouders - voor respectievelijk de PvdA, VVD en D66 - moeten bijkomen om het politiek evenwicht in stand te houden. Het puzzelen met zetels en portefeuilles kan beginnen. Eén lichtpuntje: het meningsverschil over de stadsprovincie behoort nu in elk geval tot het verleden.