Schade aan wegen door ijs en dooi

ENKHUIZEN, 14 FEBR. De dijk tussen Enkhuizen en Lelystad is van gisteravond elf uur tot vanmorgen tien uur in beide richtingen afgesloten geweest voor verkeer in verband met kruiend ijs uit het IJsselmeer. Het ijs, dat door de harde noordelijke wind over de dijk heenkwam, is met schoppen verwijderd. Volgens de sluismeester van de centrale meldpost IJsselmeergebied is de weg nu weer goed berijdbaar, omdat het kruien hier voorlopig is gestopt door de afnemende wind.

Sinds maandag is ook de kustdijk tussen Enkhuizen en Hoorn en tussen Hoorn en Edam wegens het kruiende ijs grotendeels afgesloten. Dinsdag ging ook de weg tussen Edam en Volendam dicht. De dijkweg ten zuiden van Monnikendam was woensdagochtend voor enkele uren om dezelfde reden afgesloten.

Door de dooi en de harde zuidoostenwind schuiven ijsschotsen over elkaar en glijden ze over de dijk heen. Over een afstand van drie kilometer ter hoogte van Edam liggen bergen ijs van minimaal tien meter hoogte. De schade is afhankelijk van de windrichting en de ijsdikte op het IJsselmeer. Een woordvoerder van het hoogheemraadschap: “Het is een spectaculair gezicht. Nu door de dooi het ijs breekt, kruipen hier platen van dertig centimeter met een enorme kracht over de dijk. Paaltjes, steigers en hekken knappen als luciferhoutjes af. De schade aan de dijk zelf valt mee, omdat de gladde schotsen als dakpannen over elkaar heen schuiven en zich niet in de dijk boren.”

Om het publiek van het bevroren IJssel- en Markermeer te weren, hebben patrouilles van politie gisteren waarschuwingsborden en afzettingslinten geplaatst. De politie haalden tientallen mensen van het ijs die op schotsen waren geklommen.

De plotseling invallende dooi veroorzaakt ook veel schade aan wegen in het hele land. Door het opdooien verzakken vooral klinkerwegen. Die zijn kwetsbaarder omdat daar ook het regenwater doorheen zakt. Opdooi ontstaat wanneer na een periode van strenge vorst plotselinge dooi intreedt. De bevroren ondergrond laat dan nog enige tijd geen water door.

De provinciale wegen in Friesland hebben het door de lange periode van strenge vorst zwaar te verduren. Een woordvoerder van provinciale staten schat de onderhoudskosten voor de wegen gedurende deze winter op een miljoen gulden. “Het dubbele van de normale onderhoudsuitgaven voor onze wegen.” De rijkswegen maken het relatief goed omdat het zandbed daarvan heel droog is, aldus een woordvoerder van Rijkswaterstaat.

In Zeeland is wegens de verzakkingen zwaar verkeer op straten met klinkers voorlopig verboden. Ook veel asfaltwegen hebben last van de dooi. Alleen nieuwere wegen en rijkssnelwegen lopen geen gevaar. Snelwegen hebben een betere ondergrond, waardoor de bodem minder gemakkelijk verzakt.