Oscarnominatie voor Nederlandse film Antonia

AMSTERDAM, 14 FEBR. Voor het eerst sinds 1987 is een speelfilm van een Nederlandse regisseur genomineerd voor een Oscar in de categorie 'beste niet-Engelstalige film'. Antonia van Marleen Gorris, een Nederlands-Belgisch-Britse coproduktie met de Amsterdamse firma Bergen (Hans de Weers en Hans de Wolf) als voornaamste producent, liet verrassend inzendingen uit Frankrijk (Josiane Balasko's Gazon maudit), Griekenland (Theo Angelopoulos' Ulysses' Gaze), Spanje (Pedro Almodóvars El flor de mi segreto), België (Manneken Pis) en Duitsland (Schlafes Bruder) achter zich.

De concurrentie van de vier andere nominaties lijkt weinig indrukwekkend: L'uomo delle stelle (Giuseppe Tornatore, Italië), Lust och vägring stor/All Things Fair (Bo Widerberg, Zweden), Poussière de vie (Rachid Bouchareb, Algerije) en O quatrilho (Fabio Barreto, Brazilië). Van de drie eerder in deze categorie genomineerde Nederlandse films - Dorp aan de rivier (Fons Rademakers, 1959), Turks fruit (Paul Verhoeven, 1974) en De aanslag (Rademakers, 1987) - won alleen de laatste een Oscar. Andere Nederlandse Oscarwinnaars waren te vinden in categorieën als documentaire (Bert Haanstra), korte film (Charles Huguenot van der Linden) of animatie (Börge Ring).

Ook de andere nominaties voor de op 25 maart onder leiding van Whoopi Goldberg te verdelen Academy Awards liggen niet voor de hand. Er is dit jaar geen Forrest Gump of Schindler's List die in de ogen van de leden van de Academy met kop en schouders boven de jaaroogst uitsteekt. De meeste nominaties - tien, waaronder geen enkele in een acteurscategorie - kreeg Mel Gibsons tweede film als regisseur, het Schotse rebellendrama Braveheart. Als beste film werden voorts genomineerd Ron Howards ruimtevaartwestern Apollo 13 (negen nominaties, verrassenderwijs niet voor Howard en niet voor de twee jaar achter elkaar bekroonde Tom Hanks), de Australische film van Chris Noonan over de schaapherdersbig Babe (zeven nominaties), de door de Taiwanees Ang Lee geregisseerde bewerking van Jane Austens Sense and Sensibility (zeven nominaties) en de Italiaanstalige verfilming door de Brit Michael Radford van Antonio Skarmeta's roman Brandend geduld, getiteld Il postino (vier nominaties, maar niet als 'buitenlandse film').

Het is voor het eerst sinds Bergmans Viskningar och rop/Cries and Whispers (1973) dat een niet-Engelstalige produktie als 'beste film' wordt genomineerd. Ook de hoofdrolspeler Massimo Troisi, die in juni 1994 op de dag na het beëindigen van de opnamen op 41-jarige leeftijd overleed, wordt genomineerd voor een Oscar, en bindt in de categorie 'beste acteur' postuum de strijd aan met favoriet Nicolas Cage (Leaving Las Vegas, vier nominaties), Anthony Hopkins (de titelrol in Oliver Stones Nixon, vier nominaties), Sean Penn (Dead Man Walking, vier nominaties) en Richard Dreyfuss (Mr. Holland's Opus). Als beste actrice werden genomineerd Susan Sarandon (Dead Man Walking), Elisabeth Shue (Leaving Las Vegas), Emma Thompson (tevens genomineerd voor de scenariobewerking van Sense and Sensibility) en, beiden als enige genomineerde voor respectievelijk Casino en The Bridges of Madison County, Sharon Stone en Meryl Streep.

Slechts een van de vijf genomineerde regisseurs, Tim Robbins (Dead Man Walking) heeft de Amerikaanse nationaliteit. Zijn tegenstrevers zijn de Australiërs Mel Gibson en Chris Noonan en de Britten Mike Figgis (Leaving Las Vegas) en Michael Radford. Woody Allen kreeg voor Mighty Aphrodite zijn twaalfde Oscarnominatie in de categorie 'origineel scenario'; als regisseur werd Allen dit jaar net zo gepasseerd als Scorsese en Oliver Stone.

In de categorie lange documentaire werden twee tijdens het laatste Amsterdamse documentairefilmfestival vertoonde films genomineerd, Jon Blairs Anne Frank Remembered en Allan Millers Fiddlefest: Roberta Guaspari-Tzavara and her East Harlem Violin Project. De Disney-films Toy Story en Pocahontas moeten het beiden doen met drie nominaties in technische en muzikale categorieën. In de categorie 'dramatische muziekscore' werd James Horner twee keer genomineerd, voor Apollo 13 en Braveheart. In de categorie 'muziekscore van een komedie of musical' nemen de neven Thomas en Randy Newman het tegen elkaar op voor respectievelijk Unstrung Heroes en Toy Story.

    • Hans Beerekamp